Inhoud van het akkoord en de details
Op zaterdag hebben Thailand en Cambodja een nieuw staakt-het-vuren getekend om wekenlange gevechten langs hun grens te stoppen, die voortkwamen uit territoriale geschillen. Het akkoord ging in om middernacht (0500 GMT) en vereist dat beide landen hun militaire activiteiten staken en geen vliegactiviteiten uitvoeren voor militaire doeleinden binnen het luchtruim van de ander.
Tot op heden was alleen Thailand verantwoordelijk voor luchtaanvallen, waarbij plaatsen in Cambodja werden geraakt, laatst nog op zaterdagochtend, volgens het Cambodjaanse ministerie van Defensie. Het akkoord bevat tevens een afspraak dat Thailand, nadat het waargenomen heeft dat het bestand 72 uur standhoudt, 18 Cambodjaanse soldaten zal repatriëren, die sinds de eerdere gevechten in juli gevangen werden gehouden. Deze vrijlating was een belangrijke eis van Cambodja.
Diplomatieke ontmoetingen en betrokken leiders
De overeenkomst werd onderteken door de ministers van Defensie van beide landen bij een grensovergang, na drie dagen overleg op militair niveau. Cambodja werd vertegenwoordigd door minister Tea Seiha en Thailand door Nattaphon Narkphanit. Tijdens de ondertekening stonden zij samen op een bijeenkomst van de Algemene Grenscommissie in de provincie Chanthaburi, Thailand.
In de dagen voorafgaand aan de overeenkomst werd het conflict intens. Thailand vuurde artillerie af richting Cambodja, zichtbaar vanuit de provincie Sa Kaeo, en er werden verlichte fakkels afgevuurd door de Thaise strijdkrachten tijdens de aanvallen, onder meer in Poipet, Cambodja.
Verschillende incidenten en militaire acties
Volgens berichten van het Thaise leger waren er recente schermutselingen inclusief artilleriebombardementen in de regio, en er werden latere foto’s gepubliceerd van de situatie tijdens de conflicten. De betrokkenheid van de militaire leiders bij de ondertekening toont de ernst van het conflict dat zich afspeelde.
Het conflict garandeert dat geen verdere militaire bewegingen of luchtactiviteiten voor militaire doeleinden worden uitgevoerd, zij het dat alleen Thailand luchtaanvallen uitvoerde, waaronder het aanvallen op Cambodjaanse locaties op de dag van de ondertekening.
Geschiedenis en achtergrond van de conflicten
Het overleg dat leidde tot het nieuwste akkoord volgde op een eerdere wapenstilstand in juli, deze werd toen bemiddeld door Maleisië en onder druk van de Amerikaanse president Donald Trump, die dreigde handelssancties op te leggen als de landen niet tot een overeenkomst kwamen. Ondanks deze initiatieven gingen de spanningen door en escaleerden begin december tot intens gewapend conflict.
De strijd heeft ook veel burgers getroffen. Sinds 7 december zijn volgens officiele cijfers 26 soldaten en één burger in Thailand omgekomen, terwijl er in Cambodja 30 burgers werden gedood en 90 gewond raakten. Op beide zijden zijn honderden duizenden mensen geëvacueerd.
Toekomstige stappen en humanitaire aspecten
Een belangrijk onderdeel van het akkoord betreft de terugkeer van vluchtelingen en geëvacueerden naar hun huizen, de heropening van scholen en herstel van economische activiteiten in de grensgebieden. Daarnaast wordt afgesproken dat beide partijen zullen handelen in overeenstemming met internationale verdragen tegen het gebruik van landmijnen.
Thailand en Cambodja spraken af om zich te houden aan het verbod op landmijnen en om samen te werken bij de opruiming ervan. Thailand stelde dat sinds het conflict op 26 december begonnen was, de landmijnen de afgelopen jaren door Cambodjaanse strijdkrachten achtergelaten zouden zijn, voortkomend uit het eind van de burgeroorlog in de late jaren negentig.
Internationale reactie en de rol van leiders
De premier van Maleisië, Anwar Ibrahim, benadrukte dat het nieuwe akkoord een gedeeld besef weerspiegelt dat terughouding vereist is, vooral in het belang van de burgerbevolking. Hoewel veel clausules uit eerdere pacts terugkomen, werden deze herhaald en tot op heden slechts gedeeltelijk nageleefd, vooral op het gebied van landmijnen en gevangengenomen militairen.
De woordvoerder van het Thaise ministerie van Defensie, Surasant Kongsiri, verduidelijkte dat de veilige terugkeer van de burgers en de verdediging van de vrede afhangen van de naleving van de afspraken. Hij waarschuwde dat het niet naleven van het bestand zou aantonen dat Cambodja niet oprecht is in pogingen tot vrede, en dat het bestand van 72 uur een proef is, geen volledige vertrouwenwekkende overeenkomst.
