De gebeurtenis en de context
Op maandag zal een federale rechter beslissen of Kilmar Abrego Garcia opnieuw onder bewaring van immigratiediensten moet worden geplaatst, nadat hij net meer dan een week vrij was. Abrego Garcia, samen met zijn echtgenote en juridische team, arriveerde bij het federale gerechtshof in Maryland, verwelkomd door een enthousiaste menigte die werd geleid door koorzang, een luidspreker en drum. Zijn onjuiste deportatie naar El Salvador heeft in het maatschappelijk debat over immigratie een centrale rol gekregen.
Geschiedenis en juridische situatie
De man zat sinds augustus vast en de overheid had aangekondigd dat hij zou worden uitgezet naar landen als Oeganda, Eswatini, Ghana en recentelijk Liberia. Echter, er is geen enkele poging ondernomen om hem uit te zetten naar Costa Rica, het enige land waarvoor hij instemde. Rechtbankrechter Paula Xinis uit Maryland heeft de overheid ervan beschuldigd haar te misleiden door te beweren dat Costa Rica niet bereid zou zijn hem op te nemen, terwijl er door haar zelf bewijs was dat dit niet het geval was.
In haar uitspraak van 11 december stelde Xinis dat Abrego Garcia niet kan worden uitgezet zonder een verleende uitzettingsbevel en dat de eerdere beslissing uit 2019, waarbij een rechter bescherming bood tegen uitzetting vanwege gevaar voor zijn familie in El Salvador, niet geldig is zonder een expliciete uitzettingsorder. Bovendien werd de overheid verweten haar doelen niet helder te formuleren en misleidende informatie te verschaffen over de beschikbare uitzettingsopties.
Persoonlijke details en status van Abrego Garcia
Hij heeft een Amerikaanse echtgenote en kinderen en woont al jaren in Maryland. Als tiener immigreerde hij illegaal uit El Salvador. In 2019 kreeg hij bescherming via een rechterlijke uitspraak die hem behoedde voor uitzetting vanwege het gevaar dat hij en zijn familie er liepen door een bende. Desondanks werd hij in maart alsnog onterecht uitgezet. De Amerikaanse autoriteiten hielden aan de weigering hem terug te halen totdat het Hooggerechtshof zich ermee bemoeide.
De Amerikaanse overheid verklaart dat hij niet mag blijven en heeft aangegeven hem te zullen deporteren naar een derde land. In documenten van vorige week stelde het ministerie dat, onafhankelijk van een definitieve uitzettingsorder, de procedures nog lopen en dat hij in voorlopige hechtenis blijft tijdens het proces. Officieel is duidelijk dat zonder een uitzettingsbevel, de uitzetting niet kan worden doorgevoerd en dat de procedures nog niet voltooid zijn.
Argumenten en juridische discussie
De advocaten van Abrego Garcia baseren zich op een uitspraak van het Hooggerechtshof dat stelt dat immigratieprocedures civiel zijn en dat detentie daarom niet strafrechtelijk mag worden gebruikt. Ze stellen dat zijn huidige detentie ongrondwettelijk is omdat de overheid hem wil vasthouden zonder een concreet plan voor uitzetting en dat deze situatie daardoor punitief en onacceptabel is.
Naast de zaak in Maryland vecht Abrego Garcia ook in Tennessee tegen mensenhandelbeschuldigingen. Zijn advocaten verzochten vrijdag de rechter om sancties wegens beledigende uitlatingen van Border Patrol-agent Gregory Bovino over hun cliënt op nationale televisie. De rechter had eerder al de autoriteiten van het Department of Justice en Homeland Security verboden om uitspraken te doen die het recht op een eerlijk proces zouden kunnen schaden.
