De zaak van Bob Jenkins en het ’take-it-or-leave-it’-bod
Bob Jenkins, eigenaar van Front Row Motorsports, getuigde recent tijdens een federale antitrustzaak tegen NASCAR dat hij zich “echt erg gekwetst” voelde door een voorstel voor een nieuwe charterovereenkomst. Dit voorstel kwam met een uiterste signaaldeadline van enkele uren om een 112 pagina’s tellend document te ondertekenen.
Naast 23XI Motorsports houdt Front Row Motorsports NASCAR verantwoordelijk voor de antitrustpraktijken die samenhangen met de presentatie van de charterovereenkomst vlak voor de 2024-playoffs. Jenkins vertelde dat hij op dat moment met zijn ouders aan het dineren was en geen mobiel signaal had toen het bod binnenkwam.
De ondertekeningsprocedure en de tijdsdruk
Toen Jenkins eindelijk bereik had, trof hij tientallen gemiste oproepen en berichten aan over de overeenkomst en nam contact op met meerdere rivaliserende eigenaars. Hij beschreef de scène als vol emotie, vooral uitgelokt door Joe Gibbs, die volgens Jenkins vond dat hij de overeenkomst moest ondertekenen.
Jenkins verklaarde dat de charterovereenkomsten op vrijdag om 18:00 uur werden bezorgd, met een deadline om middernacht. Hij vermoedde dat de timing bewust was gekozen, omdat geen enkele advocaat aan de Oostkust beschikbaar was om een document van 112 pagina’s te bestuderen.
Hij beweerde dat NASCAR wist dat de ondertekening in het duister moest gebeuren en dat verschillende eigenaren zeer grote faciliteiten bezitten en langdurige sponsors hebben. Voor hen was weggaan geen optie.
Hoewel Jenkins om een verlenging vroeg, werd hem door NASCAR-commissaris Steve Phelps meegedeeld dat de verlenging enkel voor beoordeling was en dat de onderhandelingen afgesloten waren. NASCAR stelde dat het document niet opnieuw geopend zou worden.
De persoonlijke missie en de betrokkenheid bij de zaak
Jenkins, eigenaar van een fastfoodfranchise, plant zijn team aan zijn vier zoons over te dragen. Hij verklaarde dat hij met de twee oudste zonen over het voorstel had gesproken. Volgens Jenkins hadden 13 van de 15 teams inmiddels getekend, en hij vermoedde dat NASCAR dacht dat hij door de druk zou bezwijken. Hijzelf was echter van mening dat het bod geen goede deal was en niet wilde tekenen.
Samen met onder andere basketball Hall of Famer Michael Jordan en Denny Hamlin, eigenaar van 23XI, besloot Jenkins NASCAR te dagvaarden.
De achtergrond van de charterovereenkomst en de eerdere stappen
De meeste teams kregen in 2016 bij de invoering van het systeem een oorspronkelijke charter, een systeem dat Jenkins destijds niet volledig positief beoordeelde, maar wel als een stap in de goede richting om de topklasse van de autosport te versterken.
Volgens Jenkins was de overeenkomst van 2025 “vrijwel achteruitgang”. Hij beschuldigde NASCAR ervan de governance met strakke hand te willen voeren, alsof er sprake was van belasting zonder vertegenwoordiging, en stelde dat NASCAR het recht heeft om te handelen zoals het wil.
De beschuldigingen en het juridische strijdgewoel
Jenkins en 23XI beschuldigen NASCAR van het monopoliebeleid dat in strijd is met de federale mededingingswetgeving. Ze stellen dat NASCAR een monopolist is die de teams bindt aan een wurgend verdienmodel.
De charterovereenkomst die recent in werking trad, vertegenwoordigde het einde van meer dan twee jaar van zware onderhandelingen. Hoewel de deal niet voldeed aan de wensen van alle 15 betrokken teams, tekenden uiteindelijk 13 teams onder het geloof dat hun beschermde status als charter behouden bleef. Deze status garandeert toegang tot iedere race en een deel van de inkomsten.
Jenkins verklaarde dat hij sinds het begin van zijn NASCAR-carrière geen winst heeft gemaakt, en dat hij zelfs bij de winst in de Daytona 500 van 2021 ongeveer 100 miljoen dollar verloor. Hij benadrukte zijn diepe wortels in NASCAR en zijn wens dat de sport gezond en stabiel blijft, vooral voor de familie France die de series bezit.
De mening van de andere eigenaars en het systeem van charters
Volgens Jenkins zijn alle eigenaars het erover eens dat het systeem goed is, behalve NASCAR zelf. Hij stelde dat de charterovereenkomst niet in hun voordeel is.
Scott Prime, vice-president van NASCAR, gaf tijdens het proces inzicht in de totstandkoming van het chartersysteem. Hij noemde een rapport uit 2014 dat zijn zorgen uitte over de toekomst van de sport zonder verbeteringen in de gezondheid van de teams en de suggestie van “medaillons” als basis voor het systeem.
23XI’s advocaat, Jeffrey Kessler, stelde dat de teams, ondanks de charters, nog steeds in een zwakke onderhandelingspositie verkeren vanwege het ontbreken van alternatieven. NASCAR is volgens hem een monopolie dat geen alternatief biedt.
Prime bevestigde dat NASCAR tijdens de onderhandelingen over de charters quizá bewust rekening hield met de dreiging van een afscheidingsbeweging en dat het overwoog om het systeem te versterken door bijvoorbeeld de autos in eigendom van NASCAR te brengen.
De gevolgen en de lopende rechtszaak
Het proces wordt naar verwachting twee weken voortgezet, en NASCAR wordt gecontroleerd door de familie France, die de organisatie sinds 1948 bezit.
De advocaat Kessler meldde dat de NASCAR-familie tussen 2020 en 2023 bijna 400 miljoen dollar heeft ontvangen en dat de waarde van NASCAR volgens Goldman Sachs in 2023 op 5 miljard dollar werd geschat. In 2024 genereerde NASCAR meer dan 100 miljoen dollar.
De organisatie beweert dat ze niet de mededinging afremmen en dat de oorspronkelijke charters gratis aan de teams werden verstrekt. Het nieuwe systeem verhoogde de gegarandeerde inkomsten per team van 9 miljoen naar 12,5 miljoen dollar per jaar, maar beide getuigen, Jenkins en Hamlin, stelden dat de kosten voor het deelnemen aan alle races rond de 20 miljoen dollar per auto liggen, exclusief overhead en salarissen.
Ze voegden eraan toe dat teams afhankelijk blijven van externe sponsors en dat het mogelijk is de kosten niet te verlagen.
De achterliggende strategie en de juridische sfeer
Prime verklaarde dat vóór de invoering van de charters, teams gemiddeld 85 miljoen dollar verloren per jaar, en dat een team gemiddeld 1,3 miljoen dollar per auto verloor. Hij wist ook dat bij de oude kwalificatiewedstrijden het niet halen van de race ongeveer 700.000 dollar kostte.
De rol van de rechtbank en de controverse rondom de procedure
Na het sluiten van de dag adviseerde rechter Kenneth Bell de advocaten dat ze zich moesten houden aan de regels over welk soort bewijs zij mochten gebruiken. Vooraf was afgesproken dat bepaalde communicatie niet in de rechtszaak mag worden betrokken.
Intussen verlieten de partijen de rechtszaal zonder extra opvallende gebeurtenissen, terwijl buiten de rechtszaal een toeschouwer Jordan begroette en de introductiemuziek afspeelde die gewoonlijk voor een NBA-wedstrijd wordt gebruikt. Jordan maakte tijdens een pauze duidelijk dat hij de overwinning van North Carolina tegen Kentucky niet had bekeken.
