Inleiding en achtergrond
De Amerikaanse regering onder leiding van President Donald Trump heeft recentelijk een nieuwe nationale veiligheidsstrategie gepresenteerd. Dit document schildert Europese bondgenoten als zwak en onderstreept de intentie van de VS om haar dominantie in het westelijk halfrond opnieuw vast te leggen. De publicatie, op vrijdag uitgebracht door het Witte Huis, heeft meteen geleid tot controverses binnen de traditionele EU-allianties vanwege de kritiek op hun migratiebeleid en de aanpak van vrije meningsuiting. Er wordt gesuggereerd dat deze landen mogelijk geconfronteerd worden met de “prospect van beschavingsoffering” en dat hun betrouwbaarheid als partners wordt betwijfeld op de lange termijn.
De kern van de Amerikaanse nationale veiligheidsstrategie
De strategie benadrukt, vaak in koele en contentionele bewoordingen, een voortzetting van de “America First”-filosofie. Deze aanpak legt de nadruk op niet-interventie buiten de grenzen en stelt de belangen van de VS voorop, los van langdurige strategische allianties. Volgens het document is de drijfveer achter deze koers vooral wat het beste is voor Amerika — samengevat in de uitdrukking “America First”.
Deze publicatie markeert de eerste officiële nationale veiligheidsstrategie sinds de herinstallatie van Trump in januari. Ze vormt een opvallende breuk met het beleid van de vorige regering onder President Joe Biden, die zich richtte op het herstellen en versterken van banden met Europese landen en het tegengaan van de toenemende assertiviteit van Rusland.
Relaties met Rusland en het conflict in Oekraïne
Een belangrijk doel van de strategie is het streven naar een einde aan de oorlog in Oekraïne, die bijna vier jaar duurde. Volgens het document is het beëindigen van dit conflict in het belang van de VS. Echter,wel wordt duidelijk dat de VS na jaren van isolatie en het behandelen van Rusland als een mondiale paria, haar relatie wil verbeteren om de strategische stabiliteit te herwinnen. Het beëindigen van de oorlog wordt expliciet benoemd als een kernbelang.
Evaluerende kritieken op de Europese allianties
De strategie neemt eveneens scherp standpunt in ten opzichte van Europa en haar beleid. De EU-landen hebben zich dit jaar soms onderscheiden van de Amerikaanse koers, met wisselende benaderingen van de Russia-Ukraine situatie. Daarbij worden ze geconfronteerd met binnenlandse economische problemen en een crisis in hun nationale identiteit. Volgens de strategie wordt in Europa een afname gezien van zelfvertrouwen door migratiebeleid, dalende geboortecijfers, censuur van vrije meningsuiting en onderdrukking van politieke oppositie.
Het strategiedocument waarschuwt dat bij voortzetting van de huidige trends het Europese continent binnen twintig jaar niet meer herkenbaar zal zijn. Het spreekt de verwachting uit dat vele landen moeite zullen hebben om hun economische en militaire capaciteit op peil te houden en betrouwbaar te blijven als partners. Daarentegen pleit het voor het behoud van het Europese karakter en het herstel van civiele zelfverzekerdheid.
Militaire strategie en regionale betrokkenheid
Ondanks de nadruk op “America First” heeft de Trump-administratie ook militaire acties ondernomen, onder meer tegen vermeende drugssmokkelaars in de Caribische Zee en de oostelijke Grote Oceaan. Daarnaast wordt geëvalueerd of militaire druk op Venezuela, met name richting President Nicolás Maduro, noodzakelijk is. Het document beschouwt deze inzet als onderdeel van wat het handvest noemt als een “Trump-correctie” op de Monroe-doctrine uit 1823, die oorspronkelijk bedoeld was om Europese inmenging in het westelijk halfrond tegen te gaan en dat nu wordt aangepast voor hedendaagse geopolitieke doelen.
Volgens de strategie wordt de militaire aanwezigheid in de regio heroverwogen, waarbij wordt ingezet op gerichte deployments. Het doel is het beveiligen van de grens en het uitschakelen van drugskartels, inclusief het gebruik van dodelijke macht waar nodig. Dit staat los van de decennia lange strategie die vooral op law enforcement was gericht.
Conclusie
De nieuwe Amerikaanse veiligheidsstrategie geeft blijk van een duidelijk hernieuwd belang in nationale belangen en vermogen om zelfstandigheid te tonen in het internationale beleid. Tegelijkertijd zet ze in op het herijken van relaties met traditionele bondgenoten en op het versterken van de Amerikaanse positie in het westelijk halfrond en daarbuiten.
