De arrestatie en openbare verschijning
Op maandag 5 januari 2026 verscheen de Venezolaanse president Nicolás Maduro voor een federale rechtbank in Manhattan, New York. Zijn echtgenote, Cilia Flores, was eveneens aanwezig. Beiden werden onder streng beveiligde omstandigheden vanuit Brooklyn overgebracht in een gepantserd voertuig en op het gerechtsgebouw afgeleverd. Tijdens de procedure waren ze beiden geketend en gekleed in gevangenisoutfit, terwijl ze gehoorluisjes droegen om het proces in het Engels te volgen en dit tegelijk in het Spaans te laten vertalen.
Voor de zittende rechter verklaarde Maduro zichzelf publiekelijk als ‘onschuldig’. Hij beweerde dat hij gearresteerd was en dat hij niet schuldig was aan de federale aanklachten van drugssmokkel die door de Amerikaanse autoriteiten waren ingediend. Maduro benadrukte dat hij de democratisch gekozen president van Venezuela was.
Context en politieke implicaties
De zitting markeerde het begin van een belangrijk en zeldzaam proces in de Verenigde Staten, waarbij een buitenlandse staatshoofd werd aangeklaagd. Zijn vrouw, Flores, gaf eveneens aan zich onschuldig te verklaren. De arrestatie vond plaats op zaterdagavond in Caracas, waarbij Maduro en Flores in een verrassende militaire operatie uit hun huis werden gehaald. De zaak wordt getekend door een spanningsboog tussen een bredere geopolitieke strijd en de interne destabilisatie van Venezuela.
De VS heeft al langere tijd haar ongenoegen geuit over Maduro’s regering, vooral sinds zijn controversiële herverkiezing in 2024. Washington erkent Maduro niet als legitiem en beschouwt de situatie als onderdeel van een regimewissel, dat volgens hen door de VS wordt geleid.
Rechtsgang en procesvoering
Bij zijn binnenkomst in de rechtszaal was Maduro alert en noteerde intensief gedurende de procedure. Zijn advocaat, Barry Pollack, stelde dat de arrestatie mogelijk illegaal was en dat hun cliënt zou kunnen aanvoeren dat hij immuniteit geniet als staatsleider. Een eerdere poging tot immuniteitsverdediging door Panama’s Manuel Noriega werd door de VS afgewezen, en die situatie wordt als vergelijkbaar gezien.
Maduro stelde zich expliciet als Nicolás Maduro Moros, zijn volledige naam, en bevestigde dat hij de juiste persoon was. De advocaat zei dat hij de onwettelijkheid van zijn “militair-secuestro” zou onderzoeken. Flores, hoewel gewond en met pleisters op haar gezicht, gaf aan zich eveneens onschuldig te verdedigen.
Aanklachten en mogelijke straffen
De aanklacht luidt dat Maduro en anderen samenwerkten met drugskartels voor het versturen van duizenden tonnen cocaïne naar de Verenigde Staten. Vergaande strafmaatregelen, zoals levenslang, liggen op tafel indien ze schuldig worden bevonden. Er wordt bovendien beweerd dat Maduro en Flores betrokken waren bij afgeluimde ontvoeringen, mishandelingen en moorden op rivalen die schulden hadden uit drugshandel, waaronder de moord op een leider van een drugsbende in Caracas.
Reacties en publieke protesten
Buiten de rechtbank werden demonstranten gescheiden door de politie: degenen die tegen de Amerikaanse interventie spraken en die voor. Binnenin sprak een man in het gehoor van Maduro, die zichzelf beschreef als een ‘onrechtmatig aangehouden president’ en ‘gevangenisburger’. Maduro keek hem direct aan en antwoordde in het Spaans dat hij een ‘gekwesteerde president’ was en ‘een oorloggevangene’.
Internationale reacties en toekomstperspectieven
Voordat Maduro werd meegenomen, verklaarde voormalig president Donald Trump dat de VS tijdelijk de controle over Venezuela zouden nemen en dat zij binnenkort de leiding zouden nemen. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Marco Rubio, waarschuwde dat de VS geen dagelijkse regering zouden voeren, maar zich vooral zouden richten op het afdwingen van handelssancties.
De nieuwe interim-leider, Delcy Rodríguez, eiste dat Maduro terugkeerde naar Venezuela. Zij benadrukte dat ze het land door een illegitieme militaire aanval had getroffen en riep op tot samenwerking met de VS. Rodriguez deed haar eedaflegging samen met haar broer, Jorge Rodríguez, voorzitter van de Nationale Vergadering.
De zoon van Maduro, Nicolás Maduro Guerra, waarschuwde dat de arrestatie van zijn vader een gevaarlijk precedent schept dat niet alleen Venezuela, maar de gehele wereld destabiliseert. Hij stelde dat het normaliseren van de arrestatie van een staatshoofd betekent dat geen enkel land veilig is en dat het een bedreiging vormt voor de wereldpolitiek.
Op maandag hield de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties een spoedvergadering, waar werd benadrukt dat de Amerikaanse militaire actie mogelijk het internationaal recht heeft geschonden. Tegelijkertijd bleef de humanitaire crisis in Venezuela onverminderd voortduren, veroorzaakt door een lange, zware economische crisis.
