Inleiding en context van de nieuwe plannen
Op donderdag heeft president Donald Trump de schetsen gepresenteerd van een gezondheidszorgprogramma dat hij aan het Congres wil voorleggen. Deze aankondiging kwam te midden van toenemende druk op Republikeinen om oplossingen te vinden voor de stijgende zorgkosten, nadat subsidieprogramma’s waren geëindigd.
De kernpunten van het voorstel
Het meest opvallende element is de suggestie om geld rechtstreeks over te maken aan burgers via spaarrekeningen voor gezondheidszorg, zodat zij zelf verzekerings- en medische kosten kunnen beheren. Democraten hebben deze opzet afgewezen omdat het volgens hen een zwakke vervanging is voor de belastingkredieten die er eerder waren en die de maandelijkse premies voor veel mensen verlaagden.
Trump heeft in een opgenomen video gezegd dat de regering het geld direct aan de burger zal betalen, waarna zij het kunnen gebruiken om hun eigen zorgverzekering te kopen. Daarnaast richt het plan zich op het verlagen van de prijzen van geneesmiddelen en het verbeteren van de transparantie van verzekeraars over kosten, inkomsten, afgewezen claims en wachttijden.
Historische context en politieke achtergrond
Voor Trump was het ontbreken van een volledig gezondheidszorgplan al lange tijd een punt van kritiek. Hij en de Republikeinen hebben geprobeerd om de belangrijkste wetgeving van voormalig president Barack Obama, de Affordable Care Act, af te bouwen. Tijdens zijn eerste termijn kon Trump de wet niet volledig vervangen of herzien.
Bij zijn campagne voor de presidentsverkiezingen in 2024 gaf Trump aan dat hij slechts “concepten van een plan” had om de gezondheidszorg te verbeteren. Het nieuwe voorstel lijkt die concepten verder uit te werken, maar bevat nog geen uitgebreide specifics.
Reacties van betrokken partijen en experts
Dr. Mehmet Oz, hoofd van de Centers for Medicare and Medicaid Services, omschreef het voorstel tijdens een telefonische briefing als een “raamwerk dat mogelijk helpt bij het opstellen van nieuwe wetgeving door het Congres”.
Een anonieme overheidsfunctionaris bevestigde dat de regering de plannen met bondgenoten in het Congres bespreekt, maar noemde geen namen van wetgevers die eraan werken. Sen. Bill Cassidy uit Louisiana, die voorzitter is van de Senaatscommissie voor gezondheid, heeft in sociale media aangegeven dat de commissie “actie zal ondernemen op het gebied van betaalbaarheid”, en dat de plannen van de president in dat opzicht een leidraad vormen.
Specifieke details over de spaarrekeningen en financiering
Het Witte Huis heeft nog geen concrete cijfers gegeven over de hoeveelheid geld die voor het inkopen van verzekeringen zal worden gestuurd, noch of dit voor alle “Obamacare”-deelnemers bedoeld is of alleen voor degenen met basiselementen en catastrofale plannen. De gedachte aan dergelijke spaarrekeningen wordt al sinds vorig jaar door Republikeinen besproken, maar Democraten blijven vooral sceptisch omdat zij vinden dat de accounts niet genoeg dekking bieden voor de meeste consumenten.
De woordvoerder van het Witte Huis, Karoline Leavitt, werd gevraagd of de president kon garanderen dat mensen met dit plan hun medische kosten konden dekken. Ze antwoordde niet direct, maar stelde dat “als dit plan wordt doorgevoerd, elke Amerikaan met zorgkosten lagere uitgaven zal zien.”
Impact van eerdere subsidies en lopende onderhandelingen
De uitgebreide belastingkredieten die veel ACA-deelnemers hielpen hun verzekeringen betaalbaar te houden, werden aan het einde van 2025 beëindigd, ondanks protesten van Democraten die een shutdown van de overheid veroorzaakten om dat te voorkomen.
Sen. Bernie Moreno, een Republikein uit Ohio, leidt een groep van twaalf senatoren die proberen een compromis te bereiken om die subsidies met twee jaar te verlengen en tegelijkertijd nieuwe beperkingen te stellen aan wie er recht op heeft. Een voorstel dat mogelijk in dat tweede jaar een spaarrekening voor gezondheidszorg introduceert die door Trump en de Republikeinen wordt geprefereerd.
Een functionaris van het Witte Huis benadrukte dat Trump niet volledig afhaakt van de onderhandelingen en dat het prioriteit blijft om direct geld naar consumenten te sturen.
Ook na ingrijpende bezuinigingen op gezondheidszorgsystemen
Deze plannen volgen op een jaar waarin de grote belasting- en uitgavenwet van de Republikeinen meer dan een biljoen dollar wegsneden uit de federale gezondheids- en voedselhulp, vooral door werkvereisten op te leggen en federale kosten naar staten over te hevelen.
De Democraten bekritiseren die bezuinigingen als schadelijk voor kwetsbare gezinnen die afhankelijk zijn van programma’s als Medicaid. Het pakket bevatte daarnaast een investering van 50 miljard dollar over vijf jaar voor landelijke gezondheidsprogramma’s, een bedrag dat volgens experts onvoldoende is om het fundingtekort te dichten.
Het plan om premies en helpvergoedingen te verbeteren
Trump’s voorstel wil de premies verlagen door volledig te investeren in kortingsprogramma’s voor kostendeling (cost-sharing reductions, CSR’s), waarmee verzekeraars hulp bieden aan mensen met een laag inkomen die zich inschrijven voor zilveren plannen of vergelijkbare dekkingen.
Tussen 2014 en 2017 betaalde de federale overheid de CSR’s aan verzekeraars, maar in 2017 werd gestopt met die betalingen onder Trump. Het niet betalen leidde tot een verhoging van de premies voor zilveren plannen, wat de financiële steun voor veel deelnemers verhoogde.
Voorstellen om geneesmiddelenprijzen te verlagen
Oz vermeldde dat Trump ook streeft naar het beschikbaar stellen van bepaalde medicijnen zonder recept, mits ze veilig genoeg worden bevonden. Voorbeelden zijn hogere doseringen van niet-steroïde ontstekingsremmers en maagzoutmiddelen.
Het is niet duidelijk of het Congres wordt gevraagd om direct stappen te zetten voor meer vrijgave van geneesmiddelen zonder recept. De FDA heeft die bevoegdheid al decennia, en bepaalde medicijnen zoals Prilosec en veel allergiemiddelen mogen al over-the-counter worden verkocht, onder strenge voorwaarden.
Het Witte Huis zegt dat Trump ook verbeteringen wil doorvoeren door de prijzen van geneesmiddelen te koppelen aan de laagste prijs die door andere landen wordt betaald. Hij heeft daar al enkele deals mee gesloten met farmaceutische bedrijven, die medicijnen direct aan consumenten kunnen verkopen via een website, TrumpRx.gov. Op dat moment stonden er nog geen medicijnen op de website, maar Oz zei dat die eind van de maand beschikbaar zullen zijn.
