Context en achtergrond van de verkiezingen
Op zondag hebben inwoners van Guinee gestemd voor het aanwijzen van een nieuwe president. Dit is de eerste nationale verkiezing sinds de staatsgreep in 2021, toen generaal Mamadi Doumbouya de macht overnam van de vorige president, Alpha Condé. Volgens analisten is de kans groot dat Doumbouya, leider van de overgangsregering, de verkiezingen zal winnen, mede door de zwakke oppositie die sinds de staatsgreep niet in staat was een sterke tegenstand op te bouwen.
De verkiezingen vertegenwoordigen het sluitstuk van een overgangsproces dat vier jaar geleden begon. Tijdens deze periode heeft Doumbouya strenge maatregelen genomen tegen de belangrijkste oppositie en oppositie uitingen, wat volgens critici heeft geleid tot een afname van politieke diversiteit en tot het marginaliseren van verschillende politieke partijen en leiders.
Politieke en economische situatie
Guinee is rijk aan natuurlijke hulpbronnen, waaronder bauxiet, dat gebruikt wordt voor de productie van aluminium, waardoor het de grootste exporteur ter wereld is. Desondanks leeft meer dan de helft van de bevolking, ongeveer 15 miljoen mensen, in armoede en kampt het land met ernstige voedselonzekerheid, volgens gegevens van het Wereldvoedselprogramma.
Idrissa Camara, een 18-jarige uit Conakry, gaf aan dat hij sinds zijn afstuderen vijf jaar geleden werkloos is. Hij deelt dat hij zich genoodzaakt ziet om kleine klusjes te doen om te overleven en hoopt dat de verkiezingen een verbetering zullen brengen in de levensstandaard in Guinee.
Verloop van de verkiezingen en betrokkenheid
De stemprocedure verliep op veel plaatsen soepel, hoewel de opkomst bij veel stemlokalen laag bleef. Deze lage opkomst werd gedeeltelijk veroorzaakt doordat oppositiepartijen niet deelnamen en oproepen deden om de verkiezingen te boycotten. De stemming sloot officieel om 19.00 uur lokale tijd, waarna de tellers begonnen met het verwerken van de stemmen. Binnen 48 uur worden de resultaten verwacht, met een eventuele tweede ronde indien geen enkele kandidaat een meerderheid behaalt.
De verkiezingen vonden plaats onder een nieuwe grondwet die onder meer het verbod op militaire kandidaten heeft opgeheven en de presidentiële termijn heeft verlengd van vijf naar zeven jaar. Deze grondwet werd in september met ruime meerderheid goedgekeurd, ondanks dat oppositiepartijen opriepen tot een boycott.
Regionale en continentale context
De verkiezingen in Guinee vormen onderdeel van een recentere trend van militaire staatsgrepen in Afrika. Landen zoals Mali, Burkina Faso en Guinee zelf hebben in de laatste jaren herhaaldelijk militaire machten zien overnemen, vaak onder het voorwendsel dat de civiele leiders niet in staat waren veiligheid en goed bestuur te waarborgen.
Volgens de politieke analist Aboubacar Sidiki Diakité markeert deze verkiezingscyclus een gewaagde poging van Guinee om haar terugkeer te maken in het internationale gezelschap en haar politieke processen te normaliseren. Hij wijst erop dat Doumbouya duidelijk de voorkeurskandidaat is, vooral omdat de grootste oppositiepartijen zijn uitgesloten en de verkiezingsautoriteiten onder overheidscontrole staan.
Zwakkere oppositie en repressie
Naast de zwakke oppositie beschrijven mensenrechtenorganisaties dat sinds de staatsgreep in Guinee leiders van het maatschappelijk middenveld en critici vaak worden geïntimideerd, ontvoerd of onder druk gezet. Meer dan vijftig politieke partijen werden vorig jaar ontbonden, een actie die door de autoriteiten werd bedoeld om het politieke landschap te herstructureren, maar die brede kritieken ontlokte.
In Conakry en andere regio’s waren uitgebreide veiligheidsmaatregelen getroffen. Bijna 12.000 politieagenten en andere veiligheidsdiensten waren gemobiliseerd, en er werden controleposten opgezet langs belangrijke wegen. Eerder deze week meldden autoriteiten dat ze een gewapende groep met “subversieve bedoelingen” hadden uitgeschakeld, nadat geweerschoten waren gehoord in de wijk Sonfonia.
Kandidaatstelling en campagne
Vijfentwintig kandidaten hadden zich ingeschreven voor de verkiezingen, waarvan Doumbouya de belangrijkste uitdager is van de relatief onbekende Yero Baldé, die kandidaat is voor de Democratische Front van Guinee en onder eerdere regimes onderwijsminister was.
Van de oppositiegroepen zijn twee kandidaten uitgesloten op technische gronden: voormalig premier Lansana Kouyaté en voormalig minister Ousmane Kaba. Andere prominente oppositieleiders, zoals Cellou Dalein Diallo en Sidya Toure, zijn in ballingschap gegaan. Baldé heeft zich gefocust op beloftes van hervormingen en anticorruptiemaatregelen, terwijl Doumbouya zijn campagne heeft opgebouwd rond grote infrastructurele projecten en hervormingen sinds zijn machtsovername.
Belangrijkste projecten en economische plannen
De meest ambitieuze projecten van de militaire leiders betreft de ontwikkeling van de Simandou-ijzererts-mijn, een 75% Chinese eigendom, die recent is begonnen met productie na decennia van uitstel. Het plan is onderdeel van een breed nationaal ontwikkelingsprogramma dat gericht is op het creëren van duizenden banen en het diversifiëren van de economie via investeringen in landbouw, onderwijs, transport, technologie en gezondheidszorg.
Mamadama Touré, een scholier in Conakry, benadrukte dat de regering sinds vier jaar dringt op digitale vaardigheden bij de jeugd, wat volgens haar bijdraagt aan het verbinden van jongeren met informatietechnologieën.
Ongeveer 6,7 miljoen geregistreerde stemgerechtigden konden hun stem uitbrengen, hoewel sommigen nog onzeker waren over hun keuze. Issatou Bah, een 22-jarige student, zei dat hij voor de derde keer stemt in Guinee, in de hoop dat er verandering komt, maar dat tot nu toe nog niets is verbeterd. Hij hoopt dat de uitslag een stap voorwaarts betekent voor het land, dat alles heeft, maar moeite heeft om echt vooruitgang te boeken.
