Rechterlijke uitspraak en de impact op Google’s zoekmachine
Op dinsdag heeft een federale rechter een ingrijpende wijziging afgedwongen in de werking van Google’s zoekmachine. Het doel hiervan is de macht van wat wordt beschouwd als een illegaal monopolie te beperken, terwijl het oorspronkelijke Amerikaanse voorstel om het bedrijf te ontmantelen en andere beperkingen op te leggen, werd afgewezen. De beslissing, die 226 pagina’s telt en is uitgesproken door rechter Amit Mehta in Washington, D.C., heeft mogelijk grote gevolgen voor de technologische sector. Dit gebeurt op een moment dat de industrie wordt gevormd door doorbraken in kunstmatige intelligentie (AI), waaronder conversational “antwoord-engines” zoals ChatGPT en Perplexity, die proberen de positie van Google als de voornaamste toegangspoort tot het internet te ondermijnen.
De context van de juridische strijd en AI-innovaties
De ontwikkelingen en concurrentie die door AI worden aangewakkerd, hebben de manier waarop de rechter naar de remedies keek in de bijna vijf jaar durende antitrustzaak. Deze zaak werd aangevraagd door het Amerikaanse Justitieprogramma onder voormalig president Donald Trump en werd voortgezet onder president Joe Biden. Mehta merkt op dat dit geen typische zaak is waarbij een rechter zich beperkt tot het beoordelen van feiten uit het verleden. In dit geval wordt van de rechter verwacht dat hij zich op de toekomst richt, wat buiten de normale ervaring ligt.
Beperkingen en uitzonderingen voor Google
De rechter probeert Google te beperken door enkele tactieken te verbieden die het bedrijf gebruikte om verkeer naar haar zoekmachine en andere diensten te sturen. De uitspraak zal ook toegang bieden tot belangrijke databases met zoekgegevens, die Google heeft beveiligd en die een voordeel lijken te geven dat bijna niet te overtreffen is. De rechter verbiedt contracten die de zoekmachine, de Gemini AI-app, de Play Store voor Android en de virtuele assistent een exclusieve positie geven op smartphones en andere apparaten. Toch heeft hij – in tegenstelling tot het volledig verbieden van de contracten – besloten dat Google mag blijven betalen voor de voorkeursposities op smartphones en computers. Deze contracten, die jaarlijks meer dan 26 miljard dollar kosten, vormden een kernpunt waarop de rechter oordeelde dat Google een illegaal monopolie had.
Het afwijzen van de verkoop van Chrome
De rechter wees het Amerikaanse Justitieprogramma ook af om Google te dwingen haar populaire Chrome-browser te verkopen. Hij oordeelde dat dit een ongepaste maatregel zou zijn die “zeer rommelig en risicovol” was. Hoewel hij de contracten voor standaardinstellingen toestaat, zal Google wel worden verplicht om concurrenten toegang te geven tot bepaalde zoekgegevens. Dit betreft de gegevens die uit triljoenen zoekopdrachten worden verzameld en die gebruikt worden om de zoekresultaten te verbeteren. Google was fel gekant tegen deze openbaarmaking, stellende dat het onrechtvaardig zou zijn en privacy- en veiligheidsrisico’s met zich mee zou brengen voor de gebruikers, soms bij gevoelige onderwerpen.
Reacties op de uitspraak
De directeur van het antitrustteam van het Amerikaanse Justitieprogramma, Gail Slater, noemde de beslissing een “grote overwinning voor het Amerikaanse volk”, hoewel niet alle gestelde doelen werden bereikt. “We overwegen momenteel onze opties en overwegen of de opgelegde maatregelen voldoende zijn”, schreef ze in een verklaring. Google zelf zette de uitspraak neer als een bevestiging van haar standpunt dat de zaak nooit had mogen worden aangespannen. Volgens Google vertegenwoordigt de uitspraak de veranderingen in de industrie als gevolg van AI, die mensen meer mogelijkheden bieden om informatie te vinden. Meta’s vicevoorzitter voor regelgeving, Lee-Anne Mulholland, benadrukte dat de concurrentie hevig is en dat mensen makkelijk kunnen kiezen uit verschillende diensten.
Toekomst van de rechtszaak en strategische opties
Google heeft aangekondigd in beroep te gaan tegen de uitspraak. Investeerders reageerden positief; de aandelen van moederbedrijf Alphabet stegen met meer dan 7% in de Extra Session, wat de marktwaarde met bijna 200 miljard dollar zou kunnen verhogen. Het toestaan van voortzetting van de contracten voor standaardzoekopdrachten wordt niet alleen als een overwinning voor Google gezien, maar ook voor partijen als Apple, dat volgens schattingen meer dan 20 miljard dollar per jaar ontvangt van Google. Tijdens eerdere hoorzittingen waarschuwde Apple dat een verbod op deze contracten hun eigen innovaties zou kunnen beperken, omdat ze anders niet zo veel geld binnenkrijgen om onderzoek en ontwikkeling te financieren. Andere bedrijven, zoals de eigenaar van de Firefox-browser, vrezen dat verlies van Google-inkomsten hun voortbestaan zou bedreigen.
De afwijzing van de verkoop van Chrome en de toekomst van zoekdata
Rechter Mehta heeft afgezien van het bevel tot verkoop van Chrome omdat hij niet overtuigd was dat de browser essentieel was voor Google’s monopoliepositie op het gebied van zoekmachines. Het platform Perplexity bood vorige maand bijvoorbeeld 34,5 miljard dollar voor Chrome, en tijdens getuigenissen gaf een vertegenwoordiger van ChatGPT aan dat OpenAI interesse had in een overname. De rechter concludeerde dat het openen van zoekgegevens voor concurrenten zoals DuckDuckGo, Bing en anderen het beste zou zijn om eerlijke concurrentie te stimuleren. Daarbij beperkt hij de omvang van het vrij te geven gegevens, waaronder zoekindexen en zoekgeschiedenis.
Andere juridische uitspraken en toekomstige uitdagingen
Terwijl de zaak rondom de zoekmachine nog voortduurt, wordt Google geconfronteerd met een andere potentiële destabiliserende zaak. Een ander onderzoek door het Amerikaanse Justitieprogramma richt zich op de digitale advertentiemarkt, die rond Google Search is opgebouwd. Nadat een federale rechter in Virginia eerder dit jaar bepaalde dat onderdelen van het advertentienetwerk illegaal monopolistisch waren, plant het ministerie een nieuw proces om een mogelijke splitsing te realiseren. De zaak is gepland voor de komende maand.
