De voorbereidingen en de voorstelling
Op donderdag 4 december 2025 werd de atmosfeer rondom het Teatro alla Scala in Milaan zichtbaar op de foto’s vastgelegd. Voor de première van het nieuwe seizoen werden de laatste details van de mise-en-scène gecontroleerd. De toneeltechnici selecteerden nauwkeurig de kapsels en make-up van de cast, terwijl het decor gereed werd gemaakt voor de dressrepetitie van Dmitri Shostakovich’s opera Lady Macbeth van Mtsensk.
De buitenkant van het beroemde theater werd eveneens in beeld gebracht, met de prachtige gevel als achtergrond. Het volledige team werkte hard om de scenografie en kostuums in optimale staat te brengen, in afwachting van een première die veel aandacht trok vanwege de politieke context en de inhoud van het stuk.
Historische en politieke achtergrond van de opera
De operavoorstelling wordt geleid door muzykaal directeur Riccardo Chailly, die Dmitri Shostakovich’s Lady Macbeth van Mtsensk zal dirigeren. Deze opera uit 1934 behandelt de positie van vrouwen in Stalinistisch Rusland en werd kort na de première door de autoriteiten verbannen. De opera werd in 1936 opnieuw uitgevoerd, maar met omstandigheden die de politieke repressie onder Stalin illustreren. Op dat moment was de Sovjet-Unie onderhevig aan een periode van intensieve politieke zuivering, bekend als de Grote Zuivering.
De Italiaanse linkse partij +Europa kondigde een demonstratie aan vóór de voorstelling. Het doel was om aandacht te vragen voor de bescherming van vrijheid en democratie in Europa, dat volgens hen onder druk staat door het autoritarisme van Vladimir Poetin. De protestactie werd achter het gemeentehuis gehouden in verband met veiligheidszorgen, nadat aanvankelijk de locatie voor de demonstratie in het centrum was gekozen.
De achtergrond en het proces van de uitvoering
Oktober 2023 markeerde het begin van de samenwerking tussen Chailly en de regisseur Vasily Barkhatov, die het stuk enkele jaren eerder tot leven bracht tijdens een eerdere productie. Dit was de vierde keer dat Lady Macbeth werd opgevoerd in het theater, en volgens Chailly is het een belangrijke gelegenheid die niet langer uitgesteld mag worden. Hij onderstreept dat de opera lange tijd onderbelicht is gebleven en nu haar nodige plaats zou moeten krijgen.
De nieuwe algemeen directeur van La Scala, Fortunato Ortombina, verdedigde de keuze om zowel Lady Macbeth als Boris Godunov van Mussorgski op de programmatie te zetten. Volgens hem transcendeert muziek ideologische conflicten, en Russische muziek heeft volgens hem een kracht die verder gaat dan politieke en geopolitieke belangen.
De rol van de Amerikaanse sopraan en artistieke interpretatie
Amerikaanse sopraan Sara Jakubiak maakt haar debuut bij La Scala in de rol van Katerina, een vrouw die worstelt met existentiële onderdrukking en uiteindelijk haar man vermoordt. De rol is technisch veeleisend en voor Jakubiak een uitdaging, omdat ze onder andere 47 hoge B-flat noten moet zingen in één voorstelling. Tijdens een voorafgaande repetitie uitte ze haar zenuwen, maar benadrukte dat ze met de juiste voorbereiding en de juiste begeleiding haar best zou doen om het te volbrengen.
Chailly stelde dat hij Jakubiak zeer serieus aan het werk zette, waarbij hij haar vergeleek met het persen van een sinaasappel. Jakubiak voelde dat zij en de dirigent een gezamenlijke aanpak delen, waarbij de articulatie, tekst, en ritme centraal staan.
Visie op de regie en setting
Vasily Barkhatov, die internationaal bekend is, beschouwde de keuze voor Lady Macbeth als moedige en spannende beslissing. Hij zette het stuk neer in een Russische stad uit de jaren vijftig, wat het einde van het Stalin-regime symboliseert. In plaats van de gebruikelijke landelijke setting uit de jaren dertig, creëerde Barkhatov een omgeving die de cultuur en het mentale landschap van die tijd weergeeft, met een setting die zich binnen een Art Deco-restaurant afspeelt, compleet met draaiende balustrades die verschillende ruimtes symboliseren.
Hoewel het verhaal tragisch is, ziet Barkhatov het als een ‘bizarre’ sprong naar geluk en vrijheid. Hij benadrukt dat veel mensen op hun weg naar vrijheid niet overleven, wat de tragedie van de geschiedenis onderstreept.
