De situatie voor Russische deelnemers aan de Olympische Winterspelen
Nikita Filippov, afkomstig uit de verre oostelijke regio Kamtsjatka in Rusland, maakt deel uit van de groep atleten die strijden in de nieuwe, ruige Olympische sport van ski-mountaineering. Deze sport omvat het sprinten omhoog een berghelling en vervolgens weer afdalen op ski’s. Tijdens de Spelen in Milaan en Cortina zullen slechts enkele Russische atleten onder de aanduiding ‘Individuele Neutrale Atleten’ deelnemen.
Filippov, een 23-jarige sporter, traint regelmatig in de bergen van de Kaukasus en werd door de Duitse pers geïnterviewd in Terskol, nabij Mount Elbrus. Zijn trainingssessies worden begeleid door zijn vader, die ook de senior-trainer van het Russische ski-mountaineeringteam is. Tijdens de Olympische Spelen zal hij als een van de weinigen onder neutrale vlag strijden, wat betekent dat hij geen Russische symbolen mag dragen en dat het Russische volkslied niet zal klinken bij een gouden medaille.
De restricties en hun impact op de Russisch deelnemers
Het feit dat Russische atleten niet op de gebruikelijke wijze kunnen vertegenwoordigen, gaf Filippov een andere motivatie. Hij verklaarde dat het winnen zonder vlag of volkslied hem niet ontmoedigt, maar juist meer vastberadenheid geeft om te bewijzen dat de kracht van atleten niet afhangt van symbolen.
Na de Russische invasie in Oekraïne in 2022 werden veel sporters uit Rusland uitgesloten van internationale wedstrijden. Dit kwam na diplomatieke en politieke spanningen, die resulteerden in beperkingen voor Russische sporters om onder vlag te deelnemen aan voorlopige kwalificaties en wedstrijden. Sommige disciplines, zoals ijshockey, sluiten Russische deelname nog steeds uit, maar in andere sporten kunnen Russen als neutrale atleten meedoen, mits zij voldoen aan bepaalde voorwaarden.
Het aantal Russische deelnemers en het politieke klimaat
Het exacte aantal Russen dat zal deelnemen aan de komende Spelen is onzeker. Met de recente inzendingen zijn slechts drie Russische en één Wit-Russische atleet officieel uitgenodigd. Deze kleine groep heeft moeite om helemaal onder eigen vlag te strijden, aangezien ze niet als officieel onderdeel van de Russische delegatie worden erkend.
Voor sommige atleten is het deelnemen zonder nationale symbolen slechts een praktische keuze. Filippov benadrukte dat hij door neutraal te blijven, meer energie overhoudt voor de competitie en dat dit hem niet beperkt voelt. Toch blijft de onzekerheid over het aantal deelnemers en de beperkingen in de sportwereld bestaan.
Andere Russische atleten en de sportende context
Niet alle grote Russische sporters krijgen toestemming om deel te nemen. Bijvoorbeeld, hockeyster Alexander Ovechkin en andere NHL-sterren uit Rusland worden niet toegelaten tot de Spelen, omdat teamwedstrijden als niet-toegestaan worden beschouwd voor neutrale atleten.
Op het korte lijstje van potentiële medaillewinnaars staan ook schaatsers, zoals Adeliia Petrosian en Petr Gumennik, die zich al kwalificeerden. Daarnaast proberen enkele andere Russen ook hun kansen in verschillende sporten, afhankelijk van hun ranglijsten en goedkeuring door het Internationaal Olympisch Comité (IOC).
De geschiedenis van Russische deelname en de recente complicaties
Het is al jaren geleden dat Russische sporters onder hun vlag konden strijden, sinds de Olympische Spelen in Sochi in 2014, die geteisterd werden door dopingfraudes. Na juridische procedures moesten Russische atleten later in Pyeongchang in 2018 en Beijing in 2022 deelnemen onder neutrale vlag en zonder volkslied.
Rodina, het Russische dopingcontrole-orgaan, werd door het Wereldantidopingbureau nog steeds als niet-nalevend geclassificeerd. Russische regeringsverklaringen ontkennen echter betrokkenheid bij dopinggebruik.
De geopolitieke achtergronden en de gevolgen voor sport
Na de start van een militaire operatie in Oekraïne in februari 2022 voerden sportorganisaties nieuwe sancties en verbodsbepalingen in. Rusland werd opnieuw geconfronteerd met restricties, waaronder het niet toelaten van Russen in sommige internationale competities, zoals het wereldbekerseizoen bob- en sleetawedstrijden en het luge-toernooi in Letland.
Het verleden van doping en de geopolitieke crisis blijven een schaduw werpen over de Russische sporters, vooral rondom de Olympische spel. Ook de behandeling en welzijn van jonge Russische atleten, zoals figure skaters, blijven onder kritisch toezicht. Een voorbeeld is Petrosian, die traint onder de bewaking van coach Eteri Tutberidze, die eerder in de controverse verwikkeld was rond de jonge skater Kamila Valieva.
