De spanningen en demonstraties in Europa
In verschillende Europese steden vinden sinds eind december massale protesten plaats, georganiseerd door Iraanse exilanten die hun onvrede uiten over het beleid van de islamitische regering in Iran. Deze demonstraties worden vaak ondersteund door vrouwen, die zich nadrukkelijk uitspreken tegen het discriminatoire beleid en de onderdrukking in het vaderland. Onder de aanwezigen bevinden zich onder meer Anahita Safarnejad en Maryam Nejatipur, beiden werkzaam in Berlijn, die op korte tijd meerdere keren poseren voor foto’s na solidariteitsbetogingen.
De boodschap van protest en het oproepen tot verandering
Op een open vrachtwagen in Berlijn riep Safarnejad luidkeels: “Geen dictatuur meer in Iran, de mullahs moeten weg!” Haar woorden werden ondersteund door honderden anderen die hetzelfde geluid lieten horen. Onder de demonstranten bevinden zich ook actievoerders zoals Adeleh Tavakoli in Londen, die voor het parlement protesteert, en anderen die zich zonder woorden samenstellen om hun steun te betuigen aan de massale protesten in Iran.
De situatie in Iran en de impact op de diaspora
Sinds de protesten in Iran in december zijn uitgebroken, heeft de islamitische regering de communicatie deels lamgelegd door internet en telefonie te blokkeren. Dit maakt het bijna onmogelijk voor Iraniërs in het buitenland om te verifiëren of familieleden veilig zijn. Safarnejad, zeven jaar geleden naar Berlijn gevlucht, vertelt dat zij en haar medestanders zich in twee onverenigbare realiteiten bevinden: enerzijds het leven in de ontspannen Duitse stad, anderzijds de verontrustende berichten over bloedige protesten in Iran, die ze bijna non-stop volgen op hun telefoon.
De emoties en onzekerheid onder exilanten
Safarnejad heeft sinds de blokkade contact met haar broer, eveneens protestleider, niet meer kunnen leggen en scrolt social media af op zoek naar beelden van slachtoffers. “Ik ben wanhopig en weet niet meer hoe ik door moet gaan,” zegt ze, terwijl ze tranen niet kan onderdrukken. Haar situatie is niet uniek: in Duitsland wonen meer dan 300.000 Iraniërs, een van de grootste exilgemeenschappen in Europa, waarvan velen nog steeds familie hebben in Iran.
De rol van gemeenschapszin en hoop op een nieuwe Iran
In Berlijn heeft Maroufi’s café een belangrijke symbolische functie gekregen als ontmoetingsplek voor Iraniërs die hun verdriet willen delen. Zij vertelt dat gesprekken over de toekomst van Iran een gevoel van verbondenheid en hoop creëren. Veel dialoog gaat over het afzetten van de theocratische regering en het ontstaan van een Iran dat weer burgerlijk en democratisch is.
Visies op de toekomst en politieke ideeën
Binnen de Iraanse diaspora bestaan uiteenlopende ideeën over hoe Iran eruit moet zien na de val van het regime. Sommige exilanten, zoals Tavakoli, hopen op de terugkeer van kroonprins Reza Pahlavi, de zoon van de afgezette sjah, terwijl anderen, zoals Nejatipur, juist waarschuwen tegen het cultus van persoonlijkheid en benadrukken dat de beweging niet draait om een figuur, maar om universele mensenrechten en vrijheid.
De rol van cultuur en geschiedenis
Salmassi benadrukt dat Iran een land is met een rijke monarchale geschiedenis en dat een constitutionele monarchie een symbolisch en traditioneel verband kan vormen met de nationale identiteit. Dit werd door haar en anderen gezien als een mogelijke uitweg uit de politieke impasse, waarbij alle etnische groepen in het land zich vertegenwoordigd zouden voelen.
De bredere verdeeldheid en interne meningsverschillen
Niet iedereen binnen de diaspora onderschrijft dezelfde visie. Nejatipur, bijvoorbeeld, verwerpt het idee van een heropleving van een leidersfiguur zoals Pahlavi, omdat ze zich inzet voor een samenleving zonder personencultus en voor burgerlijke vrijheid. Safarnejad benadrukt haar standpunt dat ze zich niet identificeert met politieke stromingen zoals links of monarchisme, maar zich inzet voor vrouwen- en mensenrechten.
