De krachtige uitspraken en hun herhaling
Tijdens een toespraak in januari 2025 herhaalde president Donald Trump herhaaldelijk een controversiële uitspraak. Hij zei vier keer binnen zeven seconden dat Somaliërs in de Verenigde Staten ‘afval’ zijn. Dit was geen vergissing, maar een duidelijke uiting van zijn groeiende anti-immigratieretoriek, die al jaar en dag teruggaat tot zijn campagne toen hij Mexico beschuldigde van het sturen van ‘verkrachters’ over de grens. Hij gebruikte ook woorden die historisch gekoppeld worden aan Adolf Hitler en bestempelde de 54 Afrikaanse landen als ‘shit-hole landen’. Tijdens een twee uur durend cabinetsoverleg op dinsdag, voerde Trump zijn anti-immigratieboodschap nog verder op en verwierp elke suggestie dat zijn beleid vooral gericht zou zijn op het verwijderen van illegale immigranten.
De uitspraken en de reacties van de politiek
Voor de leden van het kabinet was het moment dat Trump tijdens hetzelfde overleg zei dat de bijna 260.000 Somalische Amerikanen ‘afval’ zijn, en dat ze terug moeten naar waar ze vandaan kwamen om het probleem op te lossen. Het kabinet reageerde positief op de uitspraken: ze klapten en juichten. Vicepresident JD Vance werd gezien terwijl hij een vuist opstak, terwijl secretaris van defensie Pete Hegseth Trump op camera bevestigde met de woorden: “Goed gezegd.”
De finale en de historische context
De twee minuten durende afsluiting van de speech illustreerde op een soms schokkende wijze de verdeeldheid binnen een land dat zichzelf beschouwt als een natie gevormd en verrijkt door immigranten, terwijl het ook een verleden heeft van het onderdrukken en beperken van groepen migranten. Trump’s inzet van ICE-raids en deportaties heeft een langlopende discussie aangewakkerd over wie er officieel Amerikaan kan zijn. Hij sprak zelfs openlijk over het family-oriëntatie als criterium en stelde dat hij de toelating op basis van afkomst wil beperken.
De perceptie van immigratie in de Amerikaanse samenleving
Sommige Amerikanen vinden dat bepaalde groepen uit specifieke regio’s nooit echt onderdeel van de samenleving kunnen worden. Deze gevoelens van afkeer hebben zich bijvoorbeeld uitgedrukt tijdens de anti-Chinese hysterie eind 19e eeuw en de inbeslagname van ongeveer 120.000 Japanse Amerikanen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Trump, die vorig jaar werd herkozen met meer dan 77 miljoen stemmen, heeft op verschillende manieren geprobeerd de immigratie te beperken. Zo overweegt zijn regering een voorstel om het geboorterecht te beëindigen, waarmee kinderen van illegalen of tijdelijke migranten niet automatisch staatsburger zouden zijn, ondanks het 14e amendement. Ook heeft hij het asielsysteem buitensporig ingedamd en het aantal vluchtelingen dat mag worden toegelaten drastisch verminderd. Recentelijk heeft zijn administratie de toegang tot immigratie voor migranten uit 19 landen met een reisverbod ingeperkt.
De invloed van Trump op anti-immigratiebeleid en retoriek
Onderzoek wijst uit dat Trump mogelijk sterker anti-immigratieretoriek gebruikt dan veel andere politici uit zijn eigen partij. Een studie naar 200.000 toespraken in het Congres en ongeveer 5.000 uitspraken van presidentskantoren over immigratie tussen 1880 en 2020 bevestigt dat woorden als ‘enforce’, ‘terrorism’ en ‘policy’ het meest invloedrijk waren. Volgens de Proceedings of the National Academy of Sciences is Trump de eerste president in de recente geschiedenis die een gevoel uitspreekt dat negatiever is dan dat van zijn partijgenoten. Dit seizoen voegde hij daar nog zijn uitlatingen aan toe over Somaliërs, waar hij zei dat ze ‘uit de hel komen’ en ‘niets bijdragen’, dat ze ‘alleen klagen’ en dat hun land ‘stinkt’. Vervolgens richtte hij zijn aandacht op zijn bekende doelwit, congreslid Ilhan Omar. Hij verklaarde dat ze ‘afval’ is en dat haar vrienden ‘afval’ zijn. Zijn opmerkingen over Somalië riepen schok en afkeuring op van Minneapolis tot Mogadishu.
De reactie van betrokkenen en de internationale impact
Ilhan Omar noemde de obsessie van Trump met haar en de Somali-Amerikanen ‘eng en on gezond’. Ze verklaarde: “We zijn niet, en ik ben niet iemand die geïntimideerd kan worden,” en dat ze niet als zondebok zal fungeren. De invloed van Trump op deze kwesties is onmiskenbaar. Hoge diplomaten zoals César Cuauhtémoc García Hernández, hoogleraar burgerrechten aan Ohio State University, stellen dat Trump bijzonder goed is in het verder verleggen van grenzen. Hij is niet de eerste die ras-gebaseerde xenofobie gebruikt, maar als president heeft hij meer impact dan de meeste andere.
Op internationaal niveau zijn de houding en retoriek van Trump vergelijkbaar met die van politici in landen als het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk, waar anti-immigratielingo al langer de politieke arena domineert. De Franse politicus Marine Le Pen heeft haar retoriek enigszins afgezwakt om bredere steun te vergaren, maar de Franse wet verbiedt het uiten van openbare beledigingen gebaseerd op nationaliteit, etniciteit of religie, tenzij het om een staatsleider gaat. Juristen zoals Arié Alimi uit Parijs maken zich zorgen dat Trump’s woorden anderen kunnen aanzetten tot vergelijkbare haatspraak, vooral door een wereldmacht als de Verenigde Staten.
Conclusie
Op de vraag of Trump zich zorgen maakt over de reacties op zijn polemische uitspraken, antwoordde hij simpelweg op dinsdag: “Ik geef er niet om. Ik wil dat ze het niet leuk vinden.”
