Huidige operaties en recente achtervolgingen
Op zondag was de Amerikaanse kustwacht betrokken bij de achtervolging van een andere olie- en olietanker in de Caraïbische Zee, terwijl de regering-Trump haar inspanningen opvoerde om schepen te identificeren die verband houden met de Venezolaanse regering en die mogelijke sanctie-overtredingen begaan. Volgens een Amerikaanse functionaris, die niet bij naam genoemd wilde worden vanwege de geheime aard van de operatie, betrof het hierbij “een gesanctioneerd vaartuig uit de donkere vloot dat deel uitmaakt van Venezolans illegale omzeiling van sancties”.
De achtervolging volgde op de recentelijke inbeslagname van een andere tanker, waarmee de Amerikaanse autoriteiten binnen twee weken voor de tweede keer een vessel hadden gearresteerd. Volgens diezelfde bron vlogen de schepen onder valse vlag en waren ze onderworpen aan rechterlijke bevelen tot inbeslagname. Het Pentagon en het Department of Homeland Security, dat toezicht houdt op de kustwacht, verwezen vragen over de operaties door naar het Witte Huis, dat geen commentaar gaf.
Operaties tegen zogenaamde “schaduwvloten”
De operatie van zaterdag was gericht op een Panama-vlagscheepje met de naam Centuries, dat volgens de Amerikaanse overheid onder valse vlag voer en beweerd wordt deel uit te maken van de clandestiene vloot die Venezuela gebruikt om gestolen olie te smokkelen. De kustwacht, met hulp van de Marine, had op 10 december al een ander gesanctioneerd vaartuig, de Skipper, in beslag genomen. Dit schip, eveneens onderdeel van de zogenaamde schaduwvloot, opereerde op de rand van de rijn en beschikte niet eens over de vlag van een bepaald land toen het werd gearresteerd.
Na deze eerste inbeslagname verklaarde president Donald Trump dat de Verenigde Staten een ‘blokkade’ zouden instellen tegen Venezuela. Deze actie kwam te midden van een toenemende retoriek van Trump richting de Venezolaanse president Nicolás Maduro.
Motieven achter de Amerikaanse sancties
Trump benadrukte herhaaldelijk de terugkeer van Venezolaanse activa die het land eerder had afgestaan aan Amerikaanse oliemaatschappijen, en rechtvaardigde daarmee zijn aangekondigde blokkade van olie- en tankertransporten naar en van Venezuela. Het verbod werd mede ingegeven door de Amerikaanse belangen in de Venezolaanse olie-industrie, die sinds de nationaliseringen en conflicten in de jaren zeventig en daarna onder Maduro en Hugo Chávez unfair waren beoordeeld door Caracas. In 2014 oordeelde een internationale arbitrage dat Venezuela $1,6 miljard aan ExxonMobil moest betalen. Maduro beweerde zondag via Telegram dat Venezuela maandenlang ‘een campagne van agressie, variërend van psychologisch terrorisme tot aanvallen door schepen uit de schaduwvloot’, heeft weerlegd.
Hij voegde toe dat Venezuela klaar is om de diepe revolutie verder te versnellen. Sommige kritischere politici, zoals senator Rand Paul, R-Ky., beschouwen de inbeslagnames als provocaties en prelude tot oorlog. Paul stelde dat er altijd wereldwijd regeringen zijn die we niet mogen en dat het niet de taak van Amerikaanse soldaten is om als wereldpolitie op te treden.
Huidige en toekomstige maatregelen
De gerichte aanpak van tankers valt samen met orders van de Amerikaanse defensie om aanvallen uit te voeren op schepen die in het Caribisch gebied en de Oost-Pacific mogelijk drugs smokkelen, waaronder fentanyl. Sinds september zijn minstens 28 aanvallen uitgevoerd, waarbij meer dan 104 mensen om het leven kwamen. Kritiek op deze aanvallen neemt toe vanuit Amerikaanse politici en mensenrechtenactivisten, die aangeven dat er vaak te weinig bewijs is dat de doelwitten echt betrokken zijn bij drugssmokkel, en dat de aanvallen mogelijk extrajudiciële executies vormen.
Trump blijft benadrukken dat de macht van Maduro beperkt zal blijven, en een aantal leden van het Congres, waaronder senator Tim Kaine, vinden dat de president zich aan de wet moet houden door toestemming te vragen voor militaire acties. Democraten dringen er op aan om sancties en andere diplomatieke instrumenten te gebruiken om Maduro te onderdrukken, in plaats van onnodige oorlogen te voeren zonder parlementaire goedkeuring.
