De situatie rondom Amerikaanse militaire activiteiten nabij Mexico
Op maandag probeerde de Mexicoanse president Claudia Sheinbaum de zorgen weg te nemen die waren ontstaan na recente bewegingen van het Amerikaanse leger in de nabijheid van Mexico. Deze gebeurtenissen brachten het land onrustig sinds de aanval op Venezuela. Op vrijdag had de Amerikaanse Federal Aviation Administration (FAA) het vliegverkeer boven het oostelijke deel van de Stille Oceaan, nabij Mexico, Midden-Amerika en delen van Zuid-Amerika, aanbevolen om “voorzichtigheid” te betrachten, vanwege “militaire activiteiten”.
Reactie van de Mexicaanse autoriteiten
Sheinbaum verklaarde dat haar administratie enkele uren had gewacht totdat de Amerikaanse regering schriftelijk had verzekerd dat er geen Amerikaanse militaire vluchten boven Mexicaans grondgebied zouden plaatsvinden. Volgens haar had de Amerikaanse overheid Mexico niet vooraf geïnformeerd over enige militaire operaties. Vervolgens gaf de Amerikaanse autoriteiten precieze coördinaten waar ze actief waren, waarna de Mexicaanse autoriteiten een verklaring uitbrachten waarin stond dat het FAA-advies geen gevolgen had voor Mexico.
Circulatie van beelden en politieke reacties
Ondertussen verschenen er op sociale media beelden van een Amerikaanse militaire transportvliegtuig dat op de landingsbaan van de luchthaven Toluca stond, ongeveer 63 kilometer ten westen van Mexico-stad. Politici uit de oppositie, zoals senator Clemente Castañeda van de Citizen Movement partij, vroegen via het platform X om uitleg van de overheid. Volgens de Mexicaanse wet moet de senaat goedkeuring geven voor het uitzenden van strijdkrachten naar het buitenland of het toelaten van buitenlandse troepen in Mexico.
Logistieke operaties en juridische vragen
Sheinbaum noemde het een “logistieke” operatie die geen goedkeuring van de senaat vereiste. Ze stelde dat het Amerikaanse vliegtuig was geland, onderzoekers en overheidspersoneel aan boord hadden en dat ze naar de Verenigde Staten waren gegaan voor training. Op de vraag wie dit had toegestaan, antwoordde ze dat de Defensie-minister dat had gedaan. Haar veiligheidskabinet had zondagavond op X gezet dat dit soort trainingsactiviteiten volgens de vastgestelde protocollen plaatsvond en in overeenstemming met bilaterale samenwerkingsovereenkomsten.
De bredere context en internationale spanningen
Deze gebeurtenissen onderstrepen de gevoeligheid die is ontstaan door de eenzijdige acties van de Amerikaanse regering onder president Trump, waaronder de poging om Venezuela’s toenmalige president Nicolás Maduro vast te zetten. Daarnaast is er de hernieuwde toon van dreigingen en aanbiedingen voor directe militaire actie tegen drugskartels in Mexico. Sheinbaum en Trump spraken vorige week opnieuw over deze kwesties, waarbij beide regeringen benadrukken samen te willen werken aan veiligheidsvraagstukken. Mexico geeft daarbij aan haar soevereiniteit niet te willen schenden.
Toekomstige samenwerking en veiligheidsinitiatieven
Beide landen plannen opnieuw een ontmoeting op vrijdag, om ‘ concrete stappen te zetten’ in de versterking van de veiligheidsamenwerking en het behalen van tastbare resultaten. Het doel is onder meer de strijd tegen kartels te intensiveren en de vloed van fentanyl, wapens en andere illegale goederen over de grens te stoppen, zoals staat vermeld in een gezamenlijke verklaring die afgelopen donderdag werd uitgebracht.
