Een openhartige senator in zijn laatste jaar
Thom Tillis, senator uit North Carolina, toont zich dit jaar opvallend kritisch tegenover de Amerikaanse regering. Tijdens een zitting in het Congres uitte hij zijn frustratie over het gebrek aan verstand bij sommige adviseurs van de president. “Ik ben ziek van domheid,” verklaarde hij recent vanaf de Senaatsvloer, terwijl hij President Donald Trump bekritiseerde wegens het aanwakkeren van mogelijke militaire ingrepen in Groenland.
Ondanks dat hij niet kandidaat is voor herverkiezing, laat Tillis zich niet tegenhouden door de gebruikelijke politieke terughoudendheid. Hij is slechts een van twee Republikeinen die deze week deelnamen aan een delegatie naar Denemarken, terwijl Trump zijn plannen om Groenland mogelijk in beslag te nemen, blijft aanhouden. Ook veroordeelde hij de importtarieven die Trump had aangekondigd tegen acht Europese landen die zich verzetten tegen Amerikaanse controle over Groenland.
Vastberadenheid en kritische geluiden
Tillis is niet bang om het beleid van het ministerie van Justitie te bekritiseren, vooral in het kader van het onderzoek naar Federal Reserve-voorzitter Jerome Powell. Tegelijkertijd ondersteunt hij alsnog het eerbetoon aan politieagenten die de aanval op het Capitool in 2021 hebben verdedigd door het plaatsen van een gedenkplaat.
Zijn frustratie richt zich vooral op Trump’s topadviseurs, met name Steven Miller, de plaatsvervangend chef van staf van het Witte Huis. Na een krachtig interview van Miller op CNN waarin hij stelde dat Groenland “onderdeel van de Verenigde Staten zou moeten zijn,” uitte Tillis zijn ongenoegen. “Hij maakte opmerkingen die hem boven zijn niveau deden uit stijgen,” aldus de senator.
Een gevoel van vrijheid en politieke onafhankelijkheid
Het gedrag van Tillis weerspiegelt het gevoel van bevrijding dat politici ervaren wanneer ze weten dat ze niet opnieuw voor de kiezers hoeven te verantwoorden. Zijn openhartigheid trekt journalisten aan, die hem door de gangen van het Congres volgen terwijl hij zijn commentaar geeft op actuele kwesties. Zijn collega’s, waaronder Murkowski, reageren positief en roepen “goed gesproken!” wanneer ze hem voorbijlopen op het Capitool.
Voor de 65-jarige senator, die een van de meest concurrerende staten vertegenwoordigt, is deze aanpak opmerkelijk omdat hij zich nadrukkelijk verzet tegen de lijn van het Witte Huis. Tegelijkertijd blijft hij president Trump vaak in het algemeen steunen, ondanks zijn kritische uitlatingen richting topadviseurs. Zijn focus ligt meer op de binnenlandse politiek en de strategische keuzes in de administratie.
Politieke stippen achter de horizon
Tillis uit de wens dat de president succesvol is en benadrukt dat zijn nalatenschap mede wordt bepaald door het maken van de juiste keuzes op het vlak van advies en beleid. “Ik wil een betere omgeving creëren voor de Republikeinen om te winnen,” verklaarde hij. Zijn eigen achtergrond, met een moeilijk jeugdtraject en ervaring in de privésfeer voorafgaand aan zijn politieke loopbaan, beïnvloedt zijn benadering.
Naast Steven Miller heeft Tillis zich ook kritisch uitgelaten over Homeland Security-secretaris Kristi Noem, vooral over haar directe reactie op de fatale schietpartij in Minneapolis. Hij uitte zijn verbazing over de zekerheidsbetuigingen van Noem, terwijl het FBI-onderzoek nog liep. Volgens Tillis lijkt haar retoriek Trump te hebben beïnvloed en sluit hij niet uit dat haar advies de president heeft geleid tot verdediging van de politie.
Twijfel en solidariteit rondom 6 januari
Tillis’ evenwichtsoefening werd duidelijk tijdens de herdenking van de gebeurtenissen op 6 januari 2021, toen hij meehielp aan het plaatsen van een gedenkplaat voor de betrokken agenten. Hij noemde die dag “een van de ergste in mijn elf jaar in de Senaat,” en prees de politie en het Capitol-commando voor hun inzet. Tegelijkertijd uitte hij kritiek op de houding van Democraten en de media over de gewelddadige protesten die dat jaar plaatsvonden.
Hij gaf aan dat 6 januari een “stress-test voor de democratie” was, maar beweerde dat de Biden-regering te ver ging door “mensen die dom genoeg waren om het gebouw binnen te lopen” te vervolgen. Hij keerde zich ook tegen de uitgebreide pardonprocedures van Trump voor Jan. 6-verdachten, vooral degenen die politie hadden aangevallen. Toch richtte hij die beschuldigingen niet rechtstreeks op Trump maar op diens adviseurs.
Relatie met Trump en politieke toekomst
De relatie tussen Tillis en Trump kende lastige momenten, onder meer toen de senator zich in de zomer van vorig jaar verzette tegen de brede fiscale en uitgavenwet van Trump. De voormalige president bekritiseerde Tillis via sociale media als een “prater en klager, GEEN DOENER.” Kort daarna kondigde Tillis zijn afscheid aan, nadat hij tegen de maatregel stemde. Hij was één van slechts twee Republikeinse senatoren die dat deden.
Meer recentelijk heeft Trump op een meer ontspannen toon gereageerd op de kritische uitspraken van Tillis. Toen hem werd gevraagd naar de kritiek op de Fed-onderzoeken, reageerde Trump met de opmerking: “Dat is waarom Thom niet langer senator zal zijn, denk ik.” Hij voegde eraan toe: “Ik mag Tillis wel, maar hij gaat niet blijven vanwege standpunten zoals die.”
Associated Press – verslaggever Stephen Groves uit Washington leverde een bijdrage aan dit artikel.
