De demonstratie en de context
Op vrijdag verzamelden tienduizenden Cubanen zich buiten de Amerikaanse ambassade in Havana om te protesteren tegen de dood van 32 Cubaanse officieren in Venezuela en om de VS te eisen om de voormalige Venezolaanse president Nicolás Maduro vrij te laten. De menigte verzamelde zich op het openluchtplein “José Martí Anti-Imperialist” tegenover de ambassade tijdens een door de Cubaanse overheid georganiseerde rally, in een periode van verhoogde spanning tussen Cuba en de Verenigde Staten na de aanval op Venezuela op 3 januari.
De 32 Cubaanse officieren maakten deel uit van Maduro’s veiligheidsdienst en kwamen om tijdens een inval in zijn residentie in Caracas. De poging was gericht op het arresteren van Maduro zodat hij in de VS kon worden berecht voor drugssmokkel. De aanval werd door de Cubaanse regering als een agressie gezien en leidde tot grote protesten.
Reacties en slogans
René González, 64 jaar, een van de demonstranten, verklaarde: “De mensheid ervaart iets zeer complex, en (de VS) wordt geleid door een president die zichzelf als een keizer beschouwt.” Hij voegde toe: “Wij moeten hem laten zien dat ideeën meer waard zijn dan wapens. Deze mars is een boodschap van onze eenheid. Onafhankelijkheid is heilig, en we zullen die met hand en tand verdedigen indien nodig.”
Tijdens de demonstratie klonk het nationale volkslied van Cuba, terwijl grote Cubaanse vlaggen wapperden in de koude wind en golven de beroemde zeedijk van Havana sloegen. President Miguel Díaz-Canel schudde handen met de aanwezigen die jassen en sjaals droegen voordat hij sprak.
De boodschap van de Cubaanse leiders
Díaz-Canel uitte dat de huidige Amerikaanse regering “de deur heeft geopend naar een tijdperk van barbarisme, plundering en neo-fascisme.” Hij benadrukte dat Cuba geen politieke concessies hoeft te doen en dat dergelijke onderhandelingen nooit op de tafel zullen liggen. “Het is belangrijk dat ze dat begrijpen. We staan altijd open voor dialoog en het verbeteren van de betrekkingen, maar alleen op gelijke voorwaarden en gebaseerd op wederzijds respect,” zei hij.
Na zijn toespraak keerde de demonstratie over in een “gevechtspad”, een traditionele optocht die uit de tijd van Fidel Castro dateert. De menigte werd aangevoerd door mensen die foto’s vasthielden van de 32 officieren die waren gestorven. Ze riepen: “Lang leve de anti-imperialistische strijd!” en “Cuba zal overwinnen!”
Bijzonderheden en vervolgsituaties
De demonstratie volgde op een dag waarop anderen al bij het hoofdkwartier van het Ministerie van de Revolutionaire Gewapende Krachten hun eer hadden betuigd aan de gesneuvelde officieren. Hun stoffelijke resten arriveerden op donderdagochtend terug in Cuba en worden vrijdag in verschillende begraafplaatsen begraven, na herdenkingsplechtigheden in alle provinciale hoofdsteden.
Volgens rapporten van persbureau’s zoals AP, uit de Cubaanse overheid haar ongenoegen over de Amerikaanse acties, die volgens hen gericht zijn op het ondermijnen van de nationale soevereiniteit. Het afnemen van olie- en geldstromen uit Venezuela wordt door gespreksvoerders als een mogelijk catastrofaal effect voor Cuba beschouwd, dat al kampt met ernstige stroomuitvallen.
De politieke toon en internationale betrekkingen
Presidentskandidaat Donald Trump had recent geëist dat Cuba een deal met hem zou sluiten, voordat het “te laat” is, zonder verdere details te geven. Hij stelde dat Cuba niet langer afhankelijk mag zijn van Venezuela’s olie en geld. Volgens experts kan deze benadering leiden tot ernstige economische problemen voor Cuba, dat al in een crisissituatie verkeert.
Díaz-Canel benadrukte dat: “Cuba geen enkele politieke concessie hoeft te doen, en dat zal ook nooit het onderwerp zijn van onderhandelingen tussen Cuba en de Verenigde Staten.” Hij onderstreepte dat Cuba altijd open staat voor dialoog en het verbeteren van de betrekkingen, maar alleen onder gelijke voorwaarden en met wederzijds respect.
De slotfase en symboliek
Na de toespraak werd de demonstratie omgezet in een paradestraat, een gewoonte die begon tijdens de tijd van Fidel Castro. De menigte werd aangevoerd door mensen die foto’s vasthielden van de omgekomen officieren en riepen: “Lang leve het verzet tegen imperialisme!” en “Cuba zal overwinnen!”
Deze actie volgt op een bijeenkomst de dag daarvoor, waarbij honderden Cubanen het ministerie van de Revolutionaire Gewapende Krachten bezochten om hulde te brengen aan de slachtoffers. De stoffelijke resten werden donderdag overgebracht en zullen vrijdag worden begraven in verschillende begraafplaatsen, vergezeld van herdenkingsceremonies door heel Cuba.
