Situatie en achtergrond
Meerdere offshore windenergieprojecten staan momenteel op het spel door initiatieven van de Amerikaanse regering onder leiding van voormalig president Donald Trump. Hij heeft zich sinds het begin van zijn presidentschap scherp gekant tegen windenergie en heeft beleidsmaatregelen teruggedraaid die gericht waren op groene energie, ten gunste van de uitbreiding van het gebruik van fossiele brandstoffen.
De situatie betreft onder meer een grootschalig project voor een windpark voor de kust van New York, dat volgens ontwikkelaar voor meer dan 60% voltooid is. Dit project, bekend als Empire Wind, moet meer dan 500.000 huishoudens van energie voorzien. Equinor, een Noorse energieproducent, stelt dat het project gevaar loopt door schaarste aan gespecialiseerde schepen en significante financiële verliezen. Het is een van vijf grote offshore windinitiatieven op de oostkust die de regering heeft stilgelegd kort voor de Kerstdagen, met als reden nationale veiligheidszorgen.
Juridische ontwikkelingen
Afgelopen woensdag werd een hoorzitting gehouden voor de Amerikaanse rechter Carl J. Nichols, een door Trump aangestelde rechter. Hij overweegt momenteel of de overheid gelast moet worden om de bouwstop op te heffen. De regering heeft haar nationale veiligheidsargumenten in het geheim ingediend, en deze zijn nog niet publiekelijk bekendgemaakt. Experts geven aan dat de offshore projecten volgens jaren van grondige beoordeling, inclusief betrokkenheid van het ministerie van Defensie, al waren goedgekeurd.
Tijdens de hoorzitting merkte rechter Nichols op dat de kernvraag lijkt te gaan over de operationele veiligheid van de windturbines en niet over de bouw zelf, wat later door de overheid wordt betwist. Ook uitte hij kritiek op het gebrek aan reactie van de overheid op belangrijke punten in de rechtbankstukken van Equinor, zoals het niet volgen van juiste procedures en het handelen naar willekeur.
De zaak is de tweede van drie rechtszaken deze week rondom vergelijkbare projecten; vorige maand besloten rechters dat projecten voor Rhode Island en Connecticut konden doorgaan.
Politieke en milieupolitiek
Vanaf het begin van zijn ambtstermijn heeft Trump zich op diverse manieren tegen offshore wind en hernieuwbare energie gericht, onder meer door het bestempelen van windparken als “verliezers” die geld verliezen, het landschap schaden en vogels doden. Deze houding staat haaks op de beslissingen van meerdere andere landen en op de groeiende internationale tendens om fors te investeren in hernieuwbare energiebronnen.
De wereldmarkt voor offshore wind breidt zich uit, met China dat ver voorloopt in nieuwe installaties. Bijna alle nieuwe elektriciteit die in 2024 werd toegevoegd aan het net, was hernieuwbaar. In Groot-Brittannië werd woensdag een record van 8,4 gigawatt aan offshore windenergie gerealiseerd in Europa’s grootste veiling; dit is voldoende om meer dan 12 miljoen huishoudens van energie te voorzien. De kosten voor offshore windenergie zijn volgens de Britse overheid 40% lager dan de kosten voor het bouwen en bedienen van een nieuwe gascentrale.
Specifieke zorgen en reacties
Equinor’s senior vice president Molly Morris geeft aan dat officiële instanties geen duidelijke uitleg hebben gegeven over de veiligheidszorgen of hoe deze te mitigeren. Een speciaal zwaar hijsschip, de Sleipnir, moet een topside van meer dan 3.000 ton van de offshore substation heffen om deze naar de fundering te brengen. Morris benadrukt dat het bedrijf bereid is om alle aanvullende veiligheidsmaatregelen te treffen die mogelijk nodig zijn.
In een andere recente hoorzitting in dezelfde rechtbank, kwam het eveneens tot een uitspraak ten gunste van een ander windproject, Revolution Wind, dat vrijwel voltooid is en voortgezet mag worden terwijl de overheid een manier zoekt om haar veiligheidsbezwaren aan te pakken. Nadat de hoorzitting was afgerond, verklaarde een woordvoerder van het Witte Huis dat de pauze bedoeld is om de nationale veiligheid te beschermen en dat het proces uiteindelijk tot een positief resultaat zal leiden.
Samenvatting en bredere context
Reeds onder de eerste dagen van zijn kantoor heeft Trump windenergie verlaagd in prioriteit, inclusief het stilleggen van projecten zoals Vineyard Wind, Revolution Wind, Coastal Virginia Offshore Wind en twee projecten in New York. De advocaten van New York klaagden de regering vrijdag aan vanwege de stilleggingen van Empire Wind en Sunrise Wind, terwijl eerdere beperkingen ook al waren doorgevoerd op andere projecten.
Internationaal gezien verschuift de aandacht naar de groeiende markt voor offshore wind, waar vooral China en het Verenigd Koninkrijk belangrijke spelers zijn. Britse projecten zoals de veiling van 8,4 gigawatt tonen aan dat offshore wind energie steeds goedkoper wordt en een essentiële rol kan spelen in de energietransitie.
