Het begin van de onzekere periode voor families
Op een koude maandagmorgen werd Yaxzodara Lozada wakker na een slapeloze nacht op de stoep voor een gevangenis in Caracas. Ze wachtte op de vrijlating van haar echtgenoot, een politieagent die op 17 november was gearresteerd. Haar man maakt deel uit van de groep die de regering beloofde vrij te laten onder een zogenaamde goodwill-actie vorige week.
Herstel van het dagelijks leven en politieke arrestaties
Na de schokkende inval van de Verenigde Staten, die leidde tot de arrestatie van president Nicolás Maduro, hernieuwt Venezuela zijn dagelijkse activiteiten. Handel, scholen en sportscholen heropend een week later, maar de belofte van vrijlating van oppositieleiders, maatschappelijke leiders en journalisten blijft beperkt tot enkele gevallen, wat vooral kritiek oproept.
Gevangenen en de respons van de overheid
Families van meer dan 800 mensen die volgens menselijke rechtenorganisaties politieke gevangen zijn in Venezuela, begonnen zich op donderdag te verzamelen bij de gevangenissen. De regering onder interim-president Delcy Rodríguez beloofde die dag een aanzienlijke vrijlating. Ze beschouwde het als een ‘stap naar vrede’.
De autoriteiten hebben nog geen namen of exacte aantallen van te vrijlaten gevangenen bekendgemaakt. Hierdoor blijven mensenrechtenorganisaties en families in spanning wachten op meer informatie en bevestiging.
Ook vrijdag verifieerde de Venezolaanse organisatie Foro Penal de vrijlating van 49 mensen, onder wie buitenlanders uit onder andere Italië, Spanje, Argentinië, Israël en Colombia.
Internationale reacties en de situatie rondom vrijlatingen
Op maandag bevestigde het Witte Huis dat oppositieleidster María Corina Machado op donderdag met president Donald Trump zal praten. Trump liet weten dat de vrijlatingen op verzoek van Washington gebeurden.
Hij tweette op zaterdag dat Venezuela “begint met het proces van het vrijlaten van haar politieke gevangenen”. Andere critici betwijfelden echter de beloftes, vanwege de beperkte resultaten.
De VN-ondersteunde onderzoeksmissie in Venezuela prees de vrijlatingen, maar verklaarde dat het aantal vrijgelaten personen nog altijd veel lager ligt dan de bredere vraag om “onvoorwaardelijke en onmiddellijke vrijlating” van alle politieke gevangenen.
Persoonlijke verhalen en mensenrechtelijke zorgen
Lozada zei haar echtgenoot sinds zijn arrestatie niet te hebben gezien, en dat er geen reden was gegeven voor zijn detentie. Aan haar zijde wachtte andere familieleden die de hele nacht buiten doorgebracht hadden, op zoek naar water en rust, gebruikmakend van oude kussens en schuim.
Jenny Quiroz, die haar man verloor op 26 november wegens vermeende kritiek op de regering via WhatsApp, verklaarde dat de situatie niet zo simpel is als de regering wil doen voorkomen. Ze benadrukte de omstandigheden waaronder gezinnen wekenlang in onzekerheid leven, zonder te weten of hun geliefden eten krijgen, of ze worden geïsoleerd, of ze psychologisch en fysiek worden gemarteld.
Quiroz wilde dat Trump wist dat de info over vrijlatingen niet volledig accuraat is.
De eerste schooldag na de vakantie en de boodschap van normaliteit
Terwijl families wachtten op nieuws over hun geliefden, zette de regering politie-inzet in alle openbare scholen van het land voor de eerste schooldag na de kerstvakantie. Kinderen in uniform liepen door de straten van Caracas, sommigen alleen, anderen begeleid door volwassenen.
De Venezolaanse regering probeerde een toon van normaliteit te behouden na de militaire operatie in de VS die het land schokte. Tijdens een schoolbezoek op de staatszender sprak interim-president Rodríguez, omringd door kinderen, zich uit tegen Trump en zei dat Venezuela “actief weerstand biedt” terwijl het “een nieuw hoofdstuk in de Venezolaanse geschiedenis schrijft”.
De leerkrachten bereidden zich voor op vragen van leerlingen over de aanval op 3 januari. Pädagogisch medewerkster Ángela Ramírez meldde dat het onderwerp niet in haar kleuterklas is besproken, omdat de kinderen volgens haar nog niet klaar waren om over zulke zaken te praten en er geen interesse leek te zijn.
Bijdragen aan het artikel
Deze reportage van Associated Press werd mede mogelijk gemaakt door Megan Janetsky vanuit Mexico-Stad. De tekst werd vanuit het Engels vertaald door een AP-editor, met behulp van een generatief kunstmatig intelligentiesysteem.
