De achtergrond van de rechtszaak
Op dinsdag begint Marine Le Pen, de leidster van de Franse rechtse partij Rassemblement National, met een hoger beroep tegen een veroordeling wegens corruptie. Deze zaak geldt als cruciaal voor haar toekomstplannen om in 2027 het Franse presidentschap te bemachtigen. Le Pen, die 57 jaar oud is, probeerde de uitspraak van maart vorig jaar ongedaan te maken. In die zaak werd haar verweten Europese parlementsgeld verkeerd te hebben gebruikt.
Ze kreeg een straf die onder meer bestaat uit een verbod van vijf jaar om verkozen functies te bekleden, twee jaar huisarrest met een elektronische detectiearmband, een voorwaardelijke twééjaarstraf en een boete van 100.000 euro. Tijdens haar eerste woorden na de aankondiging van het hoger beroep, uitte Le Pen haar hoop dat de rechters haar onschuld zouden bewijzen. Ze noemde de nieuwe rechtszaak een completely nieuw proces, met nieuwe rechters, zodat alles opnieuw bekeken wordt.
De politieke implicaties
Le Pen werd ooit gezien als de voornaamste uitdager van president Emmanuel Macron voor de verkiezingen in 2027. Haar kandidatuur hing af van de uitkomst van deze zaak. De veroordeling van vorig jaar schokte de Franse politiek, omdat velen haar beschouwden als de meest waarschijnlijke opvolger van Macron. Le Pen beschuldigde het justitiële systeem ervan haar bewust te saboteren, alsof het een soort nucleaire bom had gebruikt om haar politieke aspiraties te creëren.
De juridische procedures tegen haar en elf andere verdachten duren naar verwachting vijf weken. Aan het eind van die periode zal een panel van drie rechters in Parijs zijn uitspraak doen. De uitslag kan variëren van vrijspraak tot een hernieuwde veroordeling, die haar mogelijk nog verder uit de race zou kunnen halen. In het ergste geval riskeert zij een gevangenisstraf van tien jaar en een boete van een miljoen euro.
De inhoud van de rechtszaak en de recente geschiedenis
De aanklachten stammen uit 2004 tot 2016, toen Le Pen en haar partij – destijds nog bekend als het Front National – ervan worden beschuldigd geld te hebben gebruikt dat bedoeld was voor EU-parlementsassistenten voor andere doeleinden. Sommige betrokkenen deden wel daadwerkelijk werk voor de partij in de Franse politiek. De rechtbank stelde dat Le Pen een systeem had opgezet om EU-parlementsgelden te misbruiken, bijvoorbeeld om haar persoonlijke beveiliging en haar hoofd van staf te betalen.
Allen ontkenden schuld, en Le Pen stelde dat het geld op legitieme wijze werd gebruikt. Ze beweerde dat er geen persoonlijk financieel gewin was geweest. De zaak kwam in gang nadat in 2015 een waarschuwing werd gegeven door Martin Schulz, toen voorzitter van het Europees Parlement, aan Franse autoriteiten.
De invloed op haar politieke toekomst
Deze rechtszaak heeft een grote impact op Le Pen’s pogingen om het rechtse imago van haar partij nieuw leven in te blazen en haar politieke koers te normaliseren. Sinds zij in 2011 haar vader, Jean-Marie Le Pen, opvolgde als partijleider, heeft zij geprobeerd de reputatie van de partij te verbeteren en haar invloed te vergroten. Ze verwijderde haar vader in 2015 en verlaagde de retoriek van racisme en antisemitisme, terwijl ze haar publieke beeld probeerde te veranderen.
Onder haar leiding groeide de partij uit tot de grootste politieke groep in de lagerhuis van Frankrijk, met een uitgebreid netwerk van verkozen vertegenwoordigers. In 2021 trad ze terug als partijvoorzitter om zich volledig te richten op de presidentsverkiezingen, die nu onder leiding staan van Jordan Bardella, 30 jaar oud.
De rol van haar mogelijke veroordeling
Mocht Le Pen uiteindelijk niet in staat worden gesteld om te kandidateren, dan wordt Bardella als haar meest waarschijnlijke opvolger gezien. Zijn berging in populariteit, vooral onder jongere kiezers, groeit snel, hoewel er binnen de partij ook kritische geluiden zijn over haar leiderschap. Volgens Bardella zou een veroordeling van Le Pen de Franse democratie aanzienlijk kunnen ondermijnen, aldus zijn uitspraken tijdens de nieuwjaarsrede.
