Hoge spanningen en recente conflicten in Oekraïne
Een woongebouw in brand na een Russische aanval in Kryvyi Rih, Oekraïne, donderdag 8 januari 2026. Foto door Mykola Myrnyi.
Een ander beschadigd woongebouw na een Russische aanval in Kyiv, Oekraïne, vrijdag 9 januari 2026. Foto door Efrem Lukatsky.
In de afgelopen dagen kwamen verschillende beelden naar buiten van gebouwen die getroffen zijn door Russische luchtaanvallen, waarbij soms honderden drones en tientallen raketten werden ingezet. Onder deze missiles bevond zich ook de nieuwe hypersonische Oreshnik, die voor het eerst op grote schaal werd gebruikt.
De Amerikaanse reactie en internationale reacties
De Verenigde Staten beschuldigden Rusland maandag van een “gevaarlijke en onverklaarbare escalatie” van de bijna vier jaar durende oorlog in Oekraïne. Dit gebeurt temidden van pogingen van de Amerikaanse regering onder leiding van Donald Trump om vrede te bevorderen en onderhandelingen te stimuleren.
De Amerikaanse onderkoning bij de Verenigde Naties, Tammy Bruce, benadrukte de lancering van de nucleair-capabele Oreshnik-raket dichtbij de Oekraïense grens met Polen, een NAVO-bondgenoot. Tijdens een spoedvergadering van de Veiligheidsraad uitte zij haar bezorgdheid over het grote aantal slachtoffers en veroordeelde ze de intensivering van Russische aanvallen op infrastructuur, vooral op energiesystemen.
Oekraïne riep de bijeenkomst bijeen na de Russische bombardementen, waarbij honderden drones en meerdere raketten werden ingezet, waaronder de nieuwe hypersonische Oreshnik. Moscow liet hiermee duidelijk zien dat het een waarschuwing was aan de NAVO-bondgenoten van Kyiv, ondanks dat dit ook de spanningen met de Verenigde Staten verhoogde, onder andere door de United States’ seponering van een olie-tanker in de Noord-Atlantische Oceaan.
Daarnaast pleitte de Amerikaanse president Donald Trump voor strengere sancties die Rusland economisch zouden kunnen verstikken. Rusland heeft echter nog geen openbare signalen afgegeven dat het van haar maximale eisen rondom Oekraïne af wil wijken. De Russische ambassadeur bij de VN, Vassily Nebenzia, stelde dat de diplomatieke impasse vooral aan Oekraïne te wijten is. Volgens hem ligt de verantwoordelijkheid bij Kyiv om te komen tot onderhandelingen.
Europese en Amerikaanse standpunten
De leiders van Europa veroordeelden de aanval met de Oreshnik als “escalerend en onacceptabel”, en de Amerikaanse gezant Bruce was maandag niet minder streng. Ze benadrukte dat beide zijden moeten zoeken naar manieren om de oorlog te de-escaleren, vooral omdat er momenteel een grote kans is op vrede.
Bruce herinnerde eraan dat Rusland bijna een jaar geleden had gestemd voor een VN-Resolutie die opriep tot een einde aan het conflict. Ze voegde eraan toe dat Rusland haar woorden met daden zou moeten bevestigen en dat vrede serieus nagestreefd moet worden door Rusland, Oekraïne en Europa.
De Russische VN-ambassadeur, Nebenzia, reageerde echter dat totdat de Oekraïense president Volodymyr Zelenskyy “zijn verstand terugvindt en acceptabele onderhandelingsvoorwaarden aanvaardt”, het conflict enkel met militaire middelen kan worden opgelost. Hij waarschuwde dat de situatie voor Oekraïne steeds slechter wordt naarmate de tijd verstrijkt en dat verdere aanvallen van Russisch zijde een krachtig antwoord zullen krijgen.
De situatie voor Rusland en de internationale perceptie
De Oekraïense ambassadeur bij de VN, Andriy Melnyk, stelde dat Rusland momenteel kwetsbaarder is dan ooit sinds februari 2022, het begin van de grootschalige invasie. De Russische economie vertraagt en de olie-inkomsten nemen af.
Melnyk bekritiseerde Russisch zelfbeeld en zei dat Moskou probeert te doen alsof het onoverwinnelijk is, maar dat deze gedachte slechts een illusie is. Volgens hem is de façade van kracht slechts rook en spiegels, volledig losgekoppeld van de werkelijkheid.
