De inhoud van de vermeende desinformatiecampagne
Cyprus heeft vrijdag verklaard dat het slachtoffer is geworden van een kwaadaardige desinformatiecampagne, waarin de leiding van het land wordt afgeschilderd als corrupt. Dit wordt beschouwd als een aanval die alle kenmerken vertoont van eerdere Russische campagnes tegen Frankrijk, Duitsland en de Verenigde Staten.
De video, geplaatst op sociale media op donderdag, combineert fragmenten van drie politieke figuren: de zwager van de president, die ook diens kantoor leidt; een voormalig energieseminister; en de CEO van een belangrijke bouwonderneming. In de beelden wordt gesproken over hun nauwe banden met de president, financiering van campagnes en het veiligstellen van buitenlandse investeringen, alsof het gaat om invloed uitoefenen.
Daarnaast beweert de video dat president Nikos Christodoulides de limiet voor campagnefinanciering van één miljoen euro ($1,16 miljoen) heeft overschreden door zwart geld donaties te accepteren voor zijn presidentsverkiezingscampagne van 2023.
De meest ernstige beschuldiging luidt dat de Cypriotische overheid zou werken aan het blokkeren van EU-sancties tegen Russische oligarchen in ruil voor bedrijfsfinanciering.
Analyse van de analyse en de motieven
Volgens een eerste analyse door de Cypriotische veiligheidsdiensten, verkregen door The Associated Press, vertoont de acht en een halve minuut durende video “de kenmerken van georganiseerde Russische desinformatiecampagnes,” vergelijkbaar met een Russische online-operatie uit 2021 gericht op andere EU-landen, de Verenigde Staten en Israël.
De analyse stelt dat de video door de montage en voice-over geen “tastbaar bewijs” levert voor de beschuldigingen van corruptie. In de inlichtingewereld worden dergelijke video’s aangeduid als “kompromat,” een Sovjetstrategie die door Rusland vaak wordt gebruikt voor karaktermoord, chantage of het politiek onderuithalen van tegenstanders.
De analyse sluit niet uit dat “een andere actor, gebruikmakend van een vergelijkbare methodologie,” mogelijk verantwoordelijk is voor de video.
Russia heeft niet meteen gereageerd op de beschuldigingen.
De politieke en maatschappelijke reactie
Met een parlementsverkiezing over vier maanden veroorzaakte de video binnenlandse commotie, waarbij politici opriepen tot een grondig onderzoek. De leider van de communistisch-georiënteerde partij AKEL verzocht zelfs om het ontslag van de directeur van het presidentiële kantoor, een van de personen die in de video figureerde.
De woordvoerder van de Cypriotische regering, Constantinos Letymbiotis, veroordeelde de video als een verzameling van “leugens, bedrog en ongefundeerde beschuldigingen” die het imago van de regering en het land willen aantasten.
Sinds zijn verkiezing in 2023 heeft Christodoulides Cyprus, dat eerder een Kremlin-vriendelijk imago had, op een duidelijk pro-Westers pad gezet, met nadruk op steun voor Oekraïne in haar oorlog tegen Rusland en het versterken van diplomatieke en militaire betrekkingen met de Verenigde Staten.
De invloed van Russische desinformatie en internationale reacties
Volgens overheidsfunctionarissen riep de publicatie van de video, slechts een dag na Cyprus’ opname in het rotatielidmaatschap van de EU-voorzitters, waarop ook de Oekraïense president Volodymyr Zelensky aanwezig was, meteen verdenking op.
Het is de nieuwste zaak van beschuldigingen dat Rusland desinformatiecampagnes zou lanceren. In september beweerde Moldavisch president Maia Sandu dat Moskou een “hybride oorlog” voert om een parlementsverkiezing te ondermijnen en de weg van Moldavië naar EU-lidmaatschap te verstoren. Moskou heeft elke betrokkenheid ontkend.
Twee jaar geleden deden Franse functionarissen en cybersecurity-experts in Europa en de VS meerdere rapporten die wezen op door Rusland georganiseerde desinformatiecampagnes gericht op Frankrijk.
