Ondersteuning voor het handelsakkoord
Op vrijdag bevestigde Italië haar essentiële steun aan de plannen van de Europese Unie om een omvangrijk vrijhandelsverdrag af te sluiten met vijf Zuid-Amerikaanse landen die grenzen aan Venezuela. Dit akkoord wordt al meer dan 25 jaar onderhandeld.
De Italiaanse premier Giorgia Meloni werd lange tijd gezien als de doorslaggevende stem in de campagne van Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen om steun te verwerven voor de deal met de Mercosur-landen Brazilië, Argentinië, Bolivia, Paraguay en Uruguay.
Mogelijke ondertekening en politieke implications
Von der Leyen staat mogelijk op het punt de overeenkomst volgende week te ondertekenen tijdens een bijeenkomst in Paraguay. Het Europees Parlement zal vooraf stemmen over de ratificatie voordat het akkoord in werking treedt.
Italië gaf op vrijdag haar steun aan het akkoord, waarbij minister van Buitenlandse Zaken Antonio Tajani de gelegenheid aangreep om het te bestempelen als “goed nieuws voor Italië.”
Economische en beschermende aspecten
Tajani schreef op X dat “dit verdrag bedoeld is om onze export te stimuleren, met als doel 700 miljard euro aan exports te bereiken.” Hij erkende dat de onderhandelingen lang hadden geduurd, maar voegde eraan toe dat Italië bescherming had weten te bedingen voor haar boeren, vooral wat betreft productiestandaarden.
Meloni verklaarde tijdens een persconferentie op vrijdag dat ze nooit “ideologische bezwaren” had gehad tegen het Mercosur-akkoord.
“We hebben altijd gezegd dat we erop zouden stemmen wanneer er voldoende garanties voor onze boeren worden gegeven,” liet ze weten. “Het potentieel van de overeenkomst is goed, maar niet ten koste van de uitmuntendheid van onze producten.”
Geografische omvang en geopolitieke context
Het akkoord zou één van de grootste vrijhandelszones ter wereld creëren, met ongeveer 780 miljoen mensen, variërend van Uruguay tot Roemenië, en goed voor een kwart van het mondiale bruto binnenlands product.
Daarnaast biedt het Brussel een diplomatieke overwinning in tijden van economische onzekerheid, wat contrast biedt met de marine-diplomatie van Washington en de coercieve exportcontrolemaatregelen van Beijing.
Controverse en politieke tegenstand
Een uitgestelde ondertekening in december had Brazilië’s president Luiz Inácio Lula da Silva behoorlijk boos gemaakt en deed experts vrezen dat een laatste-minute struikelblok de geloofwaardigheid van de EU zou schaden.
Oppositie tegen het akkoord werd geleid door landen als Frankrijk en Polen, waar boeren in opstand kwamen, de straten blokkeerden en tractoren inzetten van Brussel tot Athene. Oostenrijk, Hongarije en Ierland stemden eveneens tegen.
Standpunten van andere Europese leiders
Donderdag stelde de Ierlandse premier Micheal Martin tijdens een bezoek aan China in Shanghai dat “we niet het vertrouwen hebben dat [Ierse boeren] niet ondergeprijsd zouden worden.” Volgens de Ierse publieke omroep RTE.
Zowel Martin als de Franse president Emmanuel Macron gaven aan dat interne onderhandelingen, geïntensiveerd door de politieke controverse rondom het akkoord, hadden geleid tot hervormingen die Europese boeren beter beschermen.
Macron vermeldde op X dat drie van Frankrijk’s belangrijkste eisen inmiddels waren ingewilligd: nieuwe waarborgen voor een “noodrem” bij import indien deze de EU-prijzen met 5% of meer ondermijnen; het gelijkstellen van EU-voorschriften voor voedselveiligheid binnen de Mercosur-groep; en een verhoging van inspecties op agrarische voedingsmiddelenat porten in de EU en daarbuiten.
Toch benadrukte Macron dat de economische voordelen van het Mercosur-akkoord beperkt zijn en niet opwegen tegen de risico’s voor de EU-landbouw. Volgens het Elysée zou het akkoord slechts 77 miljard euro toevoegen aan de EU-economie tegen 2040, ongeveer een halve percent van het BBP.
Kritiek vanuit de groene partijen
Groene leden van het Europees Parlement hadden aangekondigd dat ze het Commissie gingen aanklagen wegens het akkoord. Zij stellen dat het akkoord de ontbossing in de Amazone zou versnellen en de klimaatactes van de EU zou ondermijnen.
Eindnoten
Zampano leverde verslag uit vanuit Rome, terwijl Sylvie Corbet bijdroeg vanuit Parijs.
