De Aanloop naar de Verkiezingen
Op zondag vond de eerste fase plaats van Myanmar’s eerste algemene verkiezingen in vijf jaar, onder toezicht van de militaire regering, terwijl een binnenlands conflict door het grootste deel van het land woedt. Critici stellen dat de verkiezingen bedoeld zijn om een schijn van legitimiteit te creëren voor de militaire heerschappij, die begon nadat het leger in februari 2021 de gekozen regering van Aung San Suu Kyi afzetten.
De Verkiezingsprocedure en de Context
De stembussen waren om 6 uur ’s ochtends lokale tijd geopend, maar bij ten minste één stemlokaal in Yangon verliep alles traag. Deze verkiezing volgt bijna vijf jaar nadat het leger de democratisch gekozen regering van Suu Kyi uit het zadel deed, met de beweegreden dat haar partij frauduleus aan de macht was gekomen.
Volgens rapporten begint deze stemming in een tijd waarin politieke spanning hoog blijft en voortdurende gewelddadigheden gewelddadig blijven voortduren in verschillende regio’s van Myanmar.
Stemproces en Participatie
- De eerste van drie stemrondes wordt gehouden in 102 van de 330 deelgebieden, met verdere rondes gepland voor 11 en 25 januari.
- Door aanvallen en conflicten zullen 65 gebieden niet deelnemen aan de stemming.
- De definitieve uitslagen worden waarschijnlijk in februari bekendgemaakt, hoewel het niet duidelijk is of en wanneer de overheid de detailcijfers zal vrijgeven.
Politieke Spelers en Oppositie
Meer dan 4.800 kandidaten van 57 politieke partijen strijden om zetels in nationale en regionale parlementen, maar slechts zes partijen kunnen op grote schaal mededingingen aangaan. De Union Solidarity and Development Party, ondersteund door het leger, is momenteel de sterkste partij.
Het stemproces bestaat uit drie fasen, waarvan de eerste op zondag in 102 gemeenten plaatsvindt. De daaropvolgende zullen plaatsvinden op 11 en 25 januari. De verwachting is dat de resultaten later in februari worden bekendgemaakt, maar de exacte cijfers blijven vooralsnog onduidelijk.
Volgens critici is de verkiezing bedoeld om de status quo te legitimeren. De militaire machtsgreep in 2021 heeft het leger verhinderd dat Suu Kyi’s National League for Democracy haar tweede termijn kon vervolgen, ondanks een grote overwinning in 2020.
Verkiezingsinterpretaties en Kritieken
Verzwakt door de uitsluiting van grote partijen en het optreden tegen dissidente stemmen, wordt de legitimiteit van de verkiezing in twijfel getrokken. Sommige analisten wijzen erop dat de militaire leiders de verkiezingen benutten om een façade van democratie te handhaven terwijl er in werkelijkheid sprake is van onderdrukking en repression.
“Een verkiezing georganiseerd door een junta die civiele gebieden bombardeert, politici gevangennamt en elke vorm van protest criminaliseert, is geen echte verkiezing, maar een absurdische dramatische voorstelling onder vuurwapens,” aldus Tom Andrews, de VN-erkende mensenrechtenexpert voor Myanmar.
De Impact op de Regionale en Wereldwijde Politiek
Hoewel de militaire machthebbers de verkiezingen als een stap richting democratie presenteren, wordt dit door velen als een simulatie gezien. Buitenlandse landen zoals China, India en Thailand kunnen de verkiezingen mogelijk beschouwen als bewijs voor stabilisatie, ondanks het voortdurende geweld en de internationale sancties.
In een rapportage uit Yangon werd vastgesteld dat slechts 37% van de geregistreerde stemgerechtigden hun stem uitbrachten, waarbij veel oppositionele en gemobiliseerde groepen een boycott hadden aangekondigd. Opvallend is dat de meeste stemmers voor de pro-militaire partij kozen.
Persoonlijke Verhalen en Geruchten over Manipulatie
Khin Marlar, 51 jaar oud, uit Yangon, verklaarde dat ze stemde in de hoop op vrede. Ze vluchtte uit haar dorp vanwege het gewapende conflict en kon slechts hopen dat haar dorp weer veilig zou worden.
Een andere inwoner uit het zuiden van Myanmar, die anoniem wilde blijven uit angst voor arrestatie, bevestigde dat zij onder druk was gezet door militairen om te stemmen, wat de geruchten over intimidatie tijdens het proces ondersteunt.
De Toekomst en Mogelijke Gevolgen
De deelname van partijleiders, zoals Aung San Suu Kyi, blijft ontkent; zij zit gevangen wegens aanklachten die algemeen als politiek gemotiveerd worden beschouwd. Haar partij, de National League for Democracy, werd ontbonden nadat zij weigerde zich onder militaire regels te registreren.
De voortdurende gewelddadigheden en detentie van duizenden politieke gevangenen onderstrepen dat de huidige situatie geen basis biedt voor legitiem democratisch proces.
Min Aung Hlaing, de militaire leider, heeft zich opnieuw gepositioneerd als een niet-politiek figuur, en benadrukt dat hij geen aspiraties heeft om het presidentschap te vervullen, hoewel hij waarschijnlijk de feitelijke macht zal blijven uitoefenen.
