Hoe voedingsmiddelen met vermeende gezonde eigenschappen vaak suikers verdoezelen
Een afbeelding toont kristalsuiker die uit een lepel druppelt, genomen in Philadelphia op 12 september 2016. Deze illustratie onderstreept hoe visueel aantrekkelijk verpakkingen en marketingstrategieën de aandacht kunnen afleiden van de werkelijke ingrediënten.
Consumenten voelen vaak trots wanneer ze in de supermarkt snel de verleidelijke, glazuurde gebakjes links laten liggen en kiezen voor “alle natuurlijke” muesli die extra eiwitten belooft te bevatten. Hetzelfde geldt voor yoghurt met een laag vetgehalte, die beweert gemaakt te zijn met “echt fruit”, organische plantaardige melk en flessen met “superfood” smoothies.
De verborgen gevaarlijke suikers in zogenaamd gezonde producten
Voorzichtigheid is geboden: woorden als “gezond” of “natuurlijk” op verpakkingen verbergen vaak een onverwacht grote hoeveelheid toegevoegde suikers. Veel fabrikanten maken gebruik van slimme marketingtechnieken om consumenten af te leiden, waarschuwt Nicole Avena, hoogleraar neurowetenschappen en psychiatrie aan Mount Sinai Medical School en Princeton University, die uitgebreid onderzoek deed naar toegevoegde suikers.
Volgens haar weten sommige merken dat consumenten zich meer bewust worden van de risico’s van toegevoegde suikers, maar de grotere merken lijken zich minder druk te maken over de volksgezondheid.
Hoe kun je verborgen suikers detecteren?
Wat moet je in de gaten houden?
Naast verzadigde vetten en zout kunnen overmatige suikerconsumptie een risicofactor vormen voor hartziekten, obesitas, diabetes en andere gezondheidsproblemen. Volgens de Amerikaanse Hartstichting consumeert de gemiddelde Amerikaan 17 gram toegevoegde suikers per dag, wat jaarlijks neerkomt op 26 kilogram. Ongeveer de helft hiervan wordt via dranken binnengekregen, terwijl het grootste deel verstopt zit in ontbijtgranen, salsa, sandwiches, zuivelproducten, sauzen in flesjes en gebakken producten, waaronder diverse merken volkorenbrood.
Beginnend met het controleren van het etiket op de voedingswaarde kunnen consumenten hun suikerinname beter beheren. Sinds 2021 moeten voedingsmiddelen producenten de hoeveelheid toegevoegde suikers aangeven, los van de totale hoeveelheid. Maar volgens Avena heeft deze maatregel ook complicaties met zich meegebracht.
De huidige situatie rond toegevoegde suikers
Fabrikanten hebben weliswaar geraffineerde suiker uit bieten en high-fructose corn syrup verminderd, maar hebben vervangingen geïntroduceerd, zoals monkfruit en erythritol, die onder FDA-regulaties niet als “toegevoegde suikers” worden gerekend. Avena merkt op dat voedingsmiddelen sindsdien zelfs zoeter zijn geworden dan in 2020.
Hoe kunt u uw suiker-inname beperken?
Collin Popp, diëtist en hoogleraar aan NYU Langone Health, stelt dat de huidige aanbevelingen van de FDA enige ruimte voor flexibiliteit bieden. Men zou niet meer dan 10% van de calorieën uit toegevoegde suikers moeten halen, wat ongeveer 50 gram per dag betekent bij een dieet van 2000 calorieën. Dit is meer dan een gemiddelde blik frisdrank.
Hij vindt dat die limiet eigenlijk strenger zou moeten zijn, graag onder de 5%, vooral voor mensen met diabetes of een predispositie daarvoor. Het is belangrijk om alert te blijven op wat men eet, zelfs als een product als gezond wordt gepresenteerd of als het etiket “biologisch” vermeldt. Ook noten, plantaardige melk en wasabibonen kunnen verrassend veel toegevoegde suikers bevatten, net als Engelse muffins en Griekse yoghurt.
Zo bevat een yoghurt met zwarte kers van Chobani 0 gram vet, maar 9 gram toegevoegde suikers, dat is meer dan 2 theelepels. Een glas van het merk Silk met amandelmelk bevat 7 gram per kopje.
Popp adviseert de controle over de suikerinname zelf te nemen, bijvoorbeeld door plain yoghurt te kopen en hierover honing of bessen toe te voegen, of door de barista te vragen om zelf oat-melk in de koffie te doen.
Alternatieven voor suiker en de risico’s van zoetstoffen
Hoewel kunstmatige zoetstoffen zoals stevia en suikeralcoholen het caloriebestand kunnen verlagen, zijn ze niet altijd een beter alternatief. Avena wijst erop dat deze zoetstoffen er juist toe kunnen leiden dat mensen meer gaan eten, omdat zoet het beloningscentrum van de hersenen activeert, niet de suiker zelf.
Dit betekent niet dat alle alternatieven volledig afgewezen moeten worden. Zoals alleulose bijvoorbeeld, die geen invloed heeft op de bloedsuikerspiegel en geschikt is voor mensen met type 1 diabetes. Maar voor de algemene bevolking is het verminderen van de afhankelijkheid van zoetheid essentieel voor het verbeteren van de gezondheid.
Avena adviseert dan ook om niet te laten bepalen door voedingsbedrijven hoeveel suiker men eet.
