Vertegenwoordigingsrol en het officiële standpunt van de Amerikaanse regering
De recent aangestelde gezant van de Verenigde Staten voor Groenland heeft benadrukt dat de Amerikaanse regering niet van plan is om het eiland te ‘veroveren’. In een verklaring op dinsdag stelde hij dat het behoud en de ontwikkeling van de strategisch belangrijke bestemming centraal staan in hun gesprekken met de bewoners van het semi-autonome Deense territorium.
Verklaringen van de Amerikaanse diplomaat en de reactie van de gouverneur
Jeff Landry, gouverneur van Louisiana, waagde zich in zijn eerste uitgebreide reactie sinds zijn benoeming tot de rol deze week, uit te leggen dat de Amerikaanse aanpak niet gericht is op het overnemen van het gebied. Hij benadrukte dat de intentie niet is om te proberen een ander land te veroveren of onder controle te brengen met militaire kracht.
Landry voegde eraan toe dat de focus moet liggen op communicatie met de lokale bevolking, de Groenlanders zelf. “Wat zoeken zij? Welke kansen krijgen ze niet? Waarom krijgen ze niet de bescherming die ze verdienen?” stelde hij in een interview op de Amerikaanse zender Fox News.
Internationale reactie en toenemende spanningen
Het benoemen van Landry heeft de discussie over Groenland opnieuw doen oplaaien in Denemarken en Europa. De Deense minister van Buitenlandse Zaken kondigde aan dat hij de Amerikaanse ambassadeur zou oproepen op het ministerie om de zaak te bespreken.
De Deense premier Mette Frederiksen en haar Groenlandse collega, Jens-Frederik Nielsen, benadrukten in een gezamenlijke verklaring dat nationale grenzen en staatssoevereiniteit gebaseerd zijn op internationaal recht. “Ze zijn fundamentele beginselen. Je kunt geen ander land annexeren, zelfs niet met een argument over internationale veiligheid,” aldus de verklaring.
Het verleden van Amerikaanse ambities en recente ontwikkelingen
Trump heeft tijdens zijn presidentschap herhaaldelijk opgeroepen tot Amerikaanse jurisdictie over Groenland, zowel tijdens de overgangsperiode als in de eerste maanden van zijn tweede termijn. In maart bezocht vicepresident JD Vance een afgelegen Amerikaans militair basiskamp in Groenland en beschuldigde Denemarken van onderinvestering in het gebied.
Hoewel de aandacht voor Groenland afnam, kwam er in augustus weer beweging nadat Deense functionarissen de top Amerikaanse diplomaat in Kopenhagen hadden opgeroepen. Dit gebeurde naar aanleiding van rapporten dat minimaal drie personen met connecties naar Trump covert invloed operaties in Groenland hadden uitgevoerd.
Gevoelige gremia en internationale wetgeving
Volgens een Deense overheidsfunctionaris, die anoniem wenste te blijven, heeft de Amerikaanse regering geen waarschuwing gegeven voorafgaand aan de aankondiging van Landry’s benoeming. Bovendien ontbreken er nog officiële details over de benoeming in het Congres, waardoor de discussie op diplomatiek niveau voortgaat zonder volledige transparantie.
De internationale context en de geopolitieke gevolgen
De controversiële benoeming komt op een moment dat President Trump al geconfronteerd wordt met diverse buitenlandse beleidscrises. Deze omvatten onder andere instandhouding van een fragiele wapenstilstand in Gaza en onderhandelingen over het beëindigen van de oorlog in Oekraïne, aangekondigd door president Vladimir Poetin.
De Amerikaanse senator Jeanne Shaheen, lid van de Democratische Partij en voorzitter van de Senaatscommissie voor Buitenlandse Relaties, uitte haar bezorgd over het risico dat de VS zich op dit moment met diplomatieke conflicten in Groenland bezighouden. Ze benadrukte dat de soevereiniteit van Groenland niet ter discussie staat en dat Denemarken een essentiële NAVO-bondgenoot is, dat side-by-side met de Verenigde Staten opereert.
