Waarom volwassenen stoppen met lezen en hoe je dat kunt veranderen
Veel mensen stoppen met lezen op volwassen leeftijd om verschillende redenen. Of het nu te maken heeft met tijdgebrek, vermoeidheid of simpelweg het in de gewoonte niet meer doen, de motivatie om een boek ter hand te nemen kan afnemen. Toch is het nooit te laat om oude gewoontes te doorbreken en weer te beginnen met lezen.
Een goed boek kunnen vasthouden helpt niet alleen om stress te verminderen, maar stimuleert ook de creativiteit en vergroot het empathisch vermogen. Uit recente gegevens van de Amerikaanse overheid blijkt dat het percentage Amerikanen dat dagelijks plezierig leest, in 2023 is gedaald tot 16%, tegenover 28% in 2004. Hierbij gaat het niet alleen om boeken, maar ook om audioboeken, e-books en tijdschriften zoals magazines.
De oorzaken van afname in lezen en overwegingen
Sommigen geven aan dat ze vermoeid zijn door jarenlange verplichte leestaken op school. Anderen beschikken niet over de tijd of geven de voorkeur aan sociale media, waar ze gemakkelijk door doom-scrolling afgeleid raken. Veel mensen hebben gewoon de gewoonte verloren.
Volgens Jacqueline Rammer, directeur van de Menomonee Falls Public Library in Wisconsin, kunnen mensen die druk en moe zijn, moeite hebben om naar lezen te grijpen als het niet in hun routine zit. Voor degenen die in 2026 nieuwe doelen of goede voornemens willen stellen, is het nuttig om te weten hoe ze het lezen weer kunnen integreren in hun dagelijks leven.
Tips voor het opnieuw oppakken van lezen in 2026
Kies het juiste boek
Bij het selecteren van je volgende boek is het verstandig om te vermijden dat je meteen voor een droge, uitgebreide non-fictie of een loodzwaar werk van 500 pagina’s gaat. Volgens Jocelyn Luizzi, een software-ingenieur uit Chicago die blogt over boeken, moet je eerste keuze iets zijn waarvan je verwacht dat het je plezier zal brengen.
Omdat smaken verschillen, is het handig om aanbevelingen te krijgen van verschillende bronnen zoals vrienden, boekverkopers en online gemeenschappen zoals BookTok. Rammer en haar medewerkers vragen bezoekers van de bibliotheek: “Wat was het laatst gelezen boek, tv-programma of film dat je echt heeft bijgebleven?” Vervolgens zoeken ze naar soortgelijke genres of thema’s.
Veel bibliotheken bieden toegang tot een service genaamd NoveList, die suggesties geeft voor ‘lees-achtige’ boeken en auteurs.
Een vaste leesroutine ontwikkelen
Om een duurzame gewoonte te creëren, adviseert Gloria Mark van de Universiteit van California, Irvine, om het lezen in je dag te integreren. Bijvoorbeeld door tijdens de lunch vijf pagina’s te lezen of vlak voor het slapen gaan. Bij fysieke boeken is het belangrijk om afleidingen uit de weg te gaan door telefoons en laptops buiten bereik te houden.
Voor wie flexibel wil zijn, kunnen e-books en audioboeken uitkomst bieden. Beide kun je gratis downloaden via apps zoals Libby door in te loggen met een bibliotheekpas. Audiobooks kunnen uitstekend dienen tijdens huishoudelijke taken of tijdens het reizen in de ochtend. Het lezen in een rustige omgeving wordt aanbevolen, maar het maken van lezen tot een sociale activiteit is ook mogelijk. Diverse Amerikaanse en internationale steden organiseren stilletjes leesclubs in koffiehuizen en bibliotheken.
Het stellen van een leesdoel of deelnemen aan een winterleesuitdaging van de bibliotheek kan motiverend werken. Als dat echter extra druk geeft, is het niet verplicht. Volgens boekblogger Shannon Whitehead Smith, die in de regio Atlanta woont, helpt het online volgen van leestips en – trackers zoals StoryGraph haar om de gewoonte vol te houden. “Ik voel me aangemoedigd door andere lezers en leg mijn telefoon weg om dat boek op te pakken dat naast me ligt,” zegt ze.
Heeft een boek je niet aangesproken? Voel je niet verplicht door te gaan
Als een boek traag leest, is het acceptabel om het neer te leggen en een ander te proberen. Geen boek zou moeten voelen als een last, aldus Jess Bone van University College London, die data analyseerde over plezierig lezen onder Amerikaanse volwassenen.
Routinelezers geven vaak aan dat lezen helpt om nieuwsgierig te blijven en de stress van de dag te verminderen. Rammer leest graag thrillers met veel onverwachte wendingen en romantische verhalen die zich afspelen als een emotioneel rollercoaster. Het soort boeken dat ze vooral waardeert, zijn die met een ‘happily ever after’ einde.
“De zekerheden dat alles uiteindelijk goed zal komen, geven me een geruststellend gevoel,” aldus Rammer.
