Het begin van de belangrijke antitrustzaak
Op maandag is de grote federale antitrustrechterlijke procedure gestart tegen NASCAR. De zaak wordt aangevochten door 23XI Racing, dat wordt mede-eigenaar door Michael Jordan en de drie keer Daytona 500-winnaar Denny Hamlin, evenals Front Row Motorsports. Zij beschuldigen NASCAR ervan een monopolistische dictator te zijn die de teams geen keuze laat dan zich aan de regels en financieringen te onderwerpen waar ze niet achter staan.
Bekende personen en hun betrokkenheid
Michael Jordan kwam naar de federale rechtbank om te getuigen in deze zaak. Hij is mede-eigenaar van 23XI Racing en werd gezien terwijl hij in zijn pitbox zat tijdens een NASCAR Cup Series-race op Talladega Superspeedway op zondag 6 oktober 2024. Daarnaast was NASCAR-voorzitter Jim France aanwezig in de rechtbank in Charlotte, North Carolina, op woensdag 3 december 2025. Ook kwamen eigenaars van de betrokken teams, waaronder Bob Jenkins van Front Row Motorsports en Denny Hamlin, dinsdag 1 december 2025 aan in de rechtbank.
Jordan’s getuigenis en motivatie
Michael Jordan, die zijn sportcarrière in de NBA heeft afgerond, nam vrijdag het woord tijdens een belangrijke rechtszitting. Hij verklaarde dat hij al sinds zijn jeugd fan is van de autosportserie, maar dat hij genoodzaakt was om te procederen om verandering af te dwingen in een zakelijk model dat volgens hem de teams en drivers tekortdoet.
Hij zei dat zijn deelname aan de zaak voortkwam uit zijn wens om verandering te brengen nadat hij had meegemaakt dat teams onder druk werden gezet om contracten te ondertekenen die hun inkomsten garandeerden tijdens het NASCAR-seizoen van 38 races.
De situatie rondom de charters
De charters vormen het franchise-model binnen NASCAR en zorgen dat elke gecharterde auto in elke race mag deelnemen, met daarbij een vaste uitbetaling uit de serie. Dit systeem werd in 2016 geïntroduceerd, maar na jaren van intense onderhandelingen hadden teams verzocht om de charters permanent te maken voor meer financiële zekerheid. NASCAR weigerde dit echter en gaf de teams in september 2024 slechts zes uur de tijd om een 112 pagina tellend verlengingscontract te ondertekenen.
Van de 15 teams weigerden slechts 23XI en Front Row Motorsports de voorwaarden te ondertekenen. Zij spanden daarop een antitrustzaak aan, waarbij ze NASCAR beschuldigden van monopoliepraktijken.
Jordan’s investeringen en visie op het model
Jordan stelde dat 23XI Racing in late 2024 een derde charter kocht voor 28 miljoen dollar, ondanks de onzekerheid. Hij gaf aan dat hij beschikt over 60% van de aandelen en tussen de 35 en 40 miljoen dollar heeft geïnvesteerd in de ploeg, die sinds 2021 actief is.
Hij vergeleek het verdelingsmodel van NASCAR met dat van de NBA, waarbij ongeveer de helft van de inkomsten wordt gedeeld met de spelers. Hij stelde dat de inkomstenverdeling in NASCAR aanzienlijk minder was dan in andere professionele sporttakken en dat het systeem ontbreekt aan gedeelde verantwoordelijkheden voor groei en verlies onder de teams.
Persoonlijke en zakelijke achtergronden
Heather Gibbs, schoondochter van team-eigenaar Joe Gibbs, getuigde dat zij op 27 december 2022, kort na het onverwachte overlijden van haar man, partner werd in Joe Gibbs Racing. Haar man, Coy Gibbs, was na het overlijden van zijn broer J.D. in 2019 in leiderschapsrollen binnen het team gestapt. Gibbs’ familie had het team opgebouwd als een familievlaggenschip, en daarom nam haar rol voor haar ook een belangrijke rol in de onderhandelingen over de charters in.
Ze beschreef dat haar schoonvader NASCAR-voorzitter Jim France smeekte om een oplossing toen het team in 2024 geconfronteerd werd met het gebrek aan permanente charters. Volgens haar was het besluit toen onrechtvaardig voor de teams, en haar schoonvader probeerde nog een compromis te bereiken.
De praktische gevolgen voor de teams
Hebben de teams geen permanente charters, dan lopen ze het risico te moeten stoppen na de komende raceperiode. Jordan en andere betrokken teams hebben aangegeven dat zonder deze verzekeringen het voortbestaan onmogelijk is. Jordan uitte tussen de regels door kritiek op France, die hij prees maar ook uitdaagde zichzelf te verbeteren.
Jordan benadrukte dat NASCAR de risico’s en het welzijn van de coureurs niet voldoende erkent, terwijl NASCAR-voorzitter Jim France volgens hem weinig persoonlijk bij de sport betrokken is geweest op dat niveau. Daartegenover stelde Jordan dat de coureurs dagelijks hun leven riskeerden zonder verzekering of union.
Slotopmerkingen
Jordan’s getuigenis werd afgesloten met de opmerking dat hij niet de intentie heeft om de goede dingen van NASCAR te bekritiseren, maar dat hij ze wel aanmoedigt om verbeteringen door te voeren. Hij onderstreepte dat de risico’s voor de coureurs en teams groot zijn, terwijl de voordelen onvoldoende gedeeld worden. Hiervoor pleitte hij voor een eerlijkere verdeling en meer betrokkenheid van de organisatie.
