Wat zijn peptiden en waarom zijn ze in de mode?
Peptiden bestaan uit korte ketens van aminozuren die essentiële functies in het menselijk lichaam vervullen. Een bekend voorbeeld is insuline, dat de bloedsuikerspiegel reguleert en helpt bij de afbraak van voedsel voor energieproductie. Evenzo zijn de populaire gewichtsverliesmiddelen, de GLP-1’s (glucagon-like peptides), gebaseerd op een hormoon dat in de darmen wordt geproduceerd en de bloedglucosewaarden helpt te reguleren.
De Food and Drug Administration (FDA) heeft tot nu toe beide stoffen als geneesmiddelen erkend. Er zijn echter veel meer peptiden die nooit door de autoriteiten als veilig en werkzaam zijn goedgekeurd, hoewel sommige studieresultaten bij dieren veelbelovend waren.
Peptiden worden in dit artikel besproken binnen de context van de gezondheids- en welzijnsindustrie, waarbij vooral wordt ingegaan op hun gebruik, de hype eromheen en de mogelijke risico’s.
De populariteit van peptiden op dit moment
Hoewel synthetische peptiden niet nieuw zijn — sommige artsen schrijven ze al decennia lang off-label of voor niet-goedgekeurde toepassingen voor bij patiënten met maagzweren of neurologische aandoeningen — is hun populariteit recent sterk gestegen.
Door invloedrijke figuren met grote online volgelingen wordt er vooral aandacht besteed aan het gebruik van obscure peptiden voor niet-onderbouwde doelen zoals wondgenezing, huidverbetering en het verlengen van de levensduur. Voorbeelden hiervan zijn onder andere BPC-157, thymosine-alpha, GHK-koper en vele andere, waarvan sommige door sportautoriteiten als dopingmiddel worden beschouwd.
Experts maken zich zorgen omdat mensen vaak meerdere peptiden gelijktijdig combineren. Dr. Eric Topol van het Scripps Research Translational Institute wijst op het gevaar dat deze strategie met zich meebrengt.
Het gebruik wordt deels aangejaagd door beroemdheden. Joe Rogan heeft herhaaldelijk gesproken over het gebruik van BPC-157 voor herstel na blessures. Jennifer Aniston geeft aan dat ze wekelijks peptiden injecteert om haar huid te verbeteren en heeft een contract als woordvoerder voor een bedrijf dat peptiden versterkte supplementen verkoopt.
Volgens Kay Robins, een verpleegkundige en exploitant van de kliniek Pure Alchemy Wellness net buiten San Diego, draait haar kliniek niet meer aan de BPC-157 en andere peptiden die door de FDA worden betwijfeld.
Regelgeving en controle door de FDA
De meeste online aangeboden peptiden worden echter illegaal verkocht. Onder de Amerikaanse wetgeving wordt elke substantie die wordt geïnjecteerd om gezondheidsvoordelen te behalen of medische aandoeningen te voorkomen, beschouwd als een geneesmiddel dat niet mag worden verkocht zonder goedkeuring van de FDA.
De FDA erkent dat veel peptiden biologics zijn — een klasse van medicijnen die zeer complex en potentieel gevaarlijk can zijn — en vereist daarom strikte maatregelen voor productie en opslag. Recentelijk heeft de FDA meer dan twee dozijn peptiden op een lijst gezet die niet door apotheken geproduceerd mogen worden vanwege de veiligheid.
Sommige bedrijven bieden peptiden aan als voedingssupplementen, vooral in de vorm van pillen, gummies of poeders. Hoewel deze minder gereguleerd zijn dan geneesmiddelen, mogen ze volgens de FDA alleen ingrediënten bevatten die op een lijst van goedgekeurde stoffen staan. De meeste peptiden vallen daar niet onder en kunnen dus niet legaal als supplement worden verkocht.
Er wordt algemeen aangenomen dat orale inname van peptiden weinig tot geen effect heeft, omdat ze in de maag dissociëren.
Wie produceert deze peptiden?
Predominant worden in de VS de injecteerbare peptiden vervaardigd door apotheken die maatwerkmedicatie samenstellen, de zogenaamde compounding pharmacies. Deze worden gereguleerd op staatsniveau en krijgen niet dezelfde controle als bedrijven onder toezicht van de FDA.
De laatste jaren hebben deze apotheken zich ook op de markt van de GLP-1geneesmiddelen gestort, waarbij ze eigen varianten maken tijdens tekorten — een praktijk die onder de regelgeving inmiddels niet meer is toegestaan nadat de tekorten waren opgelost. Veel fabrikanten blijven echter zelfgemaakte varianten produceren, inclusief toevoegingen zoals vitamine B, om het effect voor patiënten te versterken.
Naar eigen zeggen was er voorheen weinig financiële stimulans om binnen de wettelijk toegestane grenzen te blijven met compounding.
De nieuwe productiefaciliteiten richten zich soms op het maken van niet-goedgekeurde peptiden zoals BPC-157. Het FDA heeft deze ontwikkeling opgemerkt en meer dan twee dozijn peptiden op een voorlopige lijst geplaatst die niet door apotheken mogen worden vervaardigd vanwege veiligheidsrisico’s.
Verbinding met de MAHA-beweging en politieke invloeden
Gezondheidsminister Robert F. Kennedy Jr. heeft herhaaldelijk de mogelijke voordelen van peptiden benadrukt en beloofd een einde te maken aan de ‘oorlog’ van de FDA tegen peptiden. Deze stoffen worden populair onder volgelingen van zijn beweging, Make America Healthy Again.
Sommige bekende figuren binnen de peptidenwereld, zoals de zelfbenoemde ‘biohacker’ Gary Brecka en arts en auteur Dr. Mark Hyman, promoten deze stoffen actief.
Het wordt door analisten verwacht dat Kennedy de FDA-regels zal versoepelen en mogelijk een lijst zal vrijgeven met peptiden die niet langer worden tegengehouden op de markt, al blijven er onzekerheden over de exacte plannen en eventuele nieuwe regelgeving.
