Beslissing over Texas’s herindelingsplan
De Hoge Raad van de Verenigde Staten, verdeeld in haar oordeel, heeft donderdag besloten de Republikeinen in Texas te ondersteunen door hen toe te staan hun congreskaart, die gunstig is voor de Republikeinse Partij, te gebruiken voor de verkiezingen van volgend jaar. Deze kaart werd door voormalig president Donald Trump gepromoot, ondanks een lager gerechtelijk oordeel dat suggerereert dat de kaart mogelijk raciaal discrimineert.
Omdat het merendeel van de conservatieve rechters de meerderheid vormde, werd het verzoek van Texas om spoedige actie ingewilligd. Dit was noodzakelijk omdat de inschrijving voor de nieuwe kiesdistricten al begonnen was, met de voorverkiezingen gepland in maart.
Impact van de uitspraak
De beslissing van het Hooggerechtshof houdt de uitspraak van 2-1, die het gebruik van de kaart blokkeerde, ten minste tot de uiteindelijke beslissing in deze zaak in stand. Justice Samuel Alito had deze tijdelijke blokkade al eerder opgeheven, terwijl de volledige rechtbank de zaak nader overwoog.
De rechters twijfelen aan het oordeel van het lagere gerecht dat raciale aspecten een rol speelden bij het opstellen van de nieuwe kaart, en verklaarden in een onondertekende verklaring dat Texas-wetgevers expliciete partijdige doelstellingen hadden.
Reacties vanuit verschillende hoeken
Justice Elena Kagan, die namens de drie liberale rechters sprak, betoogde dat de rechters niet hadden mogen ingrijpen. Zij stelde dat hun tussenkomst zou leiden tot het plaatsen van Texas-burgers in kiesdistricten op basis van ras, wat volgens haar in strijd met de Grondwet is.
Richard Hasen, een expert in verkiezingsrecht verbonden aan de Universiteit van Californië in Los Angeles, noemde de uitspraak een gunstige ontwikkeling voor verdere herindelingen en een signaal aan lagere rechtbanken om zich terug te trekken uit vergelijkbare zaken.
Context en achtergrond van de herindeling
De herindelingskaart die Texas vorige zomer aannam onder druk van Trump, was bedoeld om de Republikeinen vijf extra zetels in het Huis van Afgevaardigden te verschaffen. Dit initiatief vormde het begin van een bredere nationale strijd over herindeling, waarbij verschillende staten nieuwe kaarten ontwierpen met het doel het Republikeinse aantal zetels te vergroten.
Zo voerden Missouri en North Carolina nieuwe kaarten door die elk een extra Republikeinse zetel toevoegden, terwijl Californië een initiatief goedkeurde dat de Democraten vijf extra zetels zou geven. Deze kaarten worden nu door de rechtbanken aangevochten, waarbij onder andere Californië en Missouri betrokken zijn.
De juridische context en verdere gevallen
De Amerikaanse regering, onder leiding van Trump, spande een rechtszaak aan om de nieuwe kaart in Californië te blokkeren, maar heeft het Hof verzocht de Texas-kaart te handhaven. Daarnaast behandelt het Hooggerechtshof ook een zaak uit Louisiana die mogelijk de regels omtrent raciale districtsindelingen verder zal beperken onder Sectie 2 van de Voting Rights Act. De uitkomst van deze zaak kan invloed hebben op de huidige herindelingsprocedures.
Reacties van betrokken partijen
Texas’ procureur-generaal Ken Paxton benadrukte dat de beslissing van het hof het fundamentele recht van Texas ondersteunt om een kaarten te tekenen die de vertegenwoordiging door Republikeinen bevordert. Hij noemde de herindelingswet het “Big Beautiful Map.”
De gouverneur van Texas, Greg Abbott, stelde dat de staat nu “officieel won” en “legaal meer rood” is geworden.
De voorzitter van het Democratisch Nationaal Comité, Ken Martin, reageerde kritisch, door te stellen dat de beslissing onethisch en illegaal is. Volgens hem gaf het Hof Trump opnieuw wat hij wilde: een gemanipuleerde kaarten die de Republikeinen helpt hun verantwoording te ontwijken in de aanloop naar de tussentijdse verkiezingen.
Juridische en politieke implicaties
De rechterlijke uitspraken over de Texas-kaart wezen op dat de herverdeling waarschijnlijk de invloed van zwarte en latino-kiezers onrechtmatig zou verminderen, wat in strijd is met de Grondwet. Advocaten, waaronder rechters die door zowel Republikeinen als Democraten waren benoemd, kwamen tot deze conclusie.
Een van de rechters, Jerry Smith, uitte felle kritiek op de meerderheid, beschuldigend dat hun oordeel “buitensporig enincorrect” was, en stelde dat het de belangen van de Democraten en zakenmagnaten zoals George Soros bevoordeelde.
Verschillende standpunten over de herverdeling
Het nieuwe kaartontwerp verminderde het aantal districten waarin minderheidsgroepen de meerderheid vormen van de kiesgerechtigde bevolking van 16 naar 14, terwijl de kaart ook een nieuw Hispanic-majority district bevat. Hoewel de kaarten door de Republikeinen als beter voor minderheidskiezers werden gepresenteerd, menen critici dat de meerderheid in de districten te krap is om een daadwerkelijk verschil te maken, omdat witte kiezers, die meestal vaker stemmen, de uitkomsten domineren.
