Urgente oproep voor bescherming van energie-infrastructuur
De Turkse energiesector maakt zich zorgen over de beveiliging van de olie- en gasvoorziening in de Zwarte Zee, nadat drie Russische tankers werden aangevallen voor de Turkse kust. Alparslan Bayraktar, de minister van energie, benadrukte dat de dreiging niet alleen betrekking heeft op het maritieme vervoer, maar ook op twee onderzeeërs pipelines, Blue Stream en Turk Stream, die aardgas van Rusland naar Turkije vervoeren.
Hij verwees hierbij naar de sabotage in 2022 van de Nord Stream-pijplijn tussen Rusland en Duitsland. Bayraktar gaf aan dat Turkije afhankelijk is van geïmporteerd gas, wat het land kwetsbaar maakt voor dergelijke incidenten. Hij benadrukte dat alle partijen moeten voorkomen dat energienetwerken deel worden van conflict, omdat ze essentieel zijn voor het dagelijks leven.
Volgens hem moeten de energiestromen in de Zwarte Zee en door de Turkse Straat, Bosporus en Dardanellen, ongehinderd blijven.
Aanvallen op Russische tankers en Turkse reactie
Ukrainese strijdkrachten beweerden dat hun marinedrones twee tankers op 28 november hadden getroffen. Een derde schip werd dinsdag geraakt tijdens een passage naar de Turkse haven Sinop. President Recep Tayyip Erdogan veroordeelde deze aanvallen als een bedreiging voor de ‘navigatieveiligheid, het leven en het milieu’, vooral in de exclusieve economische zone van Turkije.
Rusland voorziet bijna de helft van Turkije’s totale energiebehoefte via olie en gas. Het land, lid van de NAVO, staat onder druk vanuit Washington om minder afhankelijk te worden van Russische energiebronnen, vooral na de spanningen rond de sabotage van de Nord Stream-pijpleidingen en de oorlog in Oekraïne.
Politieke en economische ontwikkelingen
Tijdens een bezoek van Erdogan aan Donald Trump in september, riep de Amerikaanse president op tot het verbeteren van de banden met Rusland, ook in de energiemarkt. In datzelfde jaar sloten Turkse bedrijven megadeals af met Amerikaanse firma’s voor de aankoop van vloeibaar aardgas (LNG).
Bayraktar verdedigde Turkije’s voortzetting van de aankoop van Russische olie en gas. Sinds de jaren 1980, toen Turkse huishoudens overstapten op gas, heeft Rusland zich bewezen als ‘zeer betrouwbare leverancier’. Echter, hij erkende dat een gebalanceerd energiemix wenselijk is om afhankelijkheid van één of enkele landen te vermijden.
Hij voegde toe dat Turkije werkt aan diversificatie van haar energiebronnen en streeft naar het verkrijgen van concurrerende gasprijzen.
Ruslands rol in Turkije’s energiebeleid
Het staatsbedrijf BOTAS heeft recent een contract afgesloten met Gazprom voor de levering van gas vanuit Rusland. Daarnaast is Turkije actief in nucleaire energie, waarbij het Russische bedrijf Rosatom betrokken is bij de bouw van een kerncentrale aan de Middellandse Zee, nabij Akkuyu.
De vier reactors van de Akkuyu-kerncentrale zullen naar verwachting ongeveer 10% van Turkije’s elektriciteitsbehoefte aanvullen zodra ze volledig operationeel zijn. Het project wordt geconfronteerd met vertragingen veroorzaakt door sancties opgelegd aan Russische entiteiten na de aanval op Oekraïne in 2022.
Volgens Bayraktar wordt de eerste elektriciteit uit Akkuyu verwacht volgend jaar. vanwege sancties op Russische activa, heeft Turkije zich gewend tot China voor componenten die Westerse bedrijven niet willen leveren, maar het project kampt nog met financieringsproblemen. Zo zou er ongeveer 2 miljard dollar ‘vastzitten’ bij JP Morgan.
Hij benadrukte dat Turkije een bemiddelende rol moet spelen om de vrijlating van deze fondsen te stimuleren, aangezien het geld essentieel is voor de voortgang van het project.
