Nieuwe richtlijnen en hun impact
De Europese Unie heeft op woensdag haar richtlijnen voor asielaanvragen van Syriërs herzien, waarbij de veranderingen aansluiten bij de nieuwe omstandigheden in Syrië sinds de val van Bashar Assad een jaar eerder. Deze aanpassingen kunnen de uitkomsten beïnvloeden voor ongeveer 110.000 Syriërs die eind september nog in afwachting waren van een besluit over hun asielaanvraag.
Veranderingen in risicocategorieën
Volgens het Europees Agentschap voor Asiel wordt aangegeven dat tegenstanders van Assad en personen die zich ontwijken voor militaire dienst niet langer risico lopen op vervolging. Echter, andere groepen blijven mogelijk kwetsbaar, zoals personen die nog steeds verbonden zijn met de voormalige regering, evenals leden van de etnisch-religieuze groepen Alawieten, Christenen en Druzen.
Besluitvorming en internationale coördinatie
Hoewel de uiteindelijke beslissingen over asielaanvragen op nationaal niveau worden genomen, wordt de richtlijn gebruikt ter informatie voor de 27 EU-lidstaten, samen met Noorwegen en Zwitserland. Het voornaamste doel hiervan is het vergroten van de samenhang tussen de 29 landen die internationale bescherming bieden.
Verbetering en trends in asielverzoeken
Het aantal Syriërs dat asiel aanvraagt, daalde aanzienlijk van 16.000 in oktober 2024 — vóór de val van Assad — tot 3.500 in september 2025. Desalniettemin bleef Syrië de meeste lopende zaken hebben bij eerste aanleg, met wachtende besluiten.
Context van het conflict en vluchtelingenstromen
Het conflict in Syrië, dat begon in maart 2011, heeft bijna 500.000 mensen het leven gekost en half de pre-oorlogsbevolking van 23 miljoen mensen ontheemd. Meer dan 5 miljoen Syriërs zijn als vluchteling het land ontvlucht. Hoewel velen in buurlanden zoals Turkije werden opgevangen, migreerden ook aanzienlijke aantallen naar Europa, wat bijdroeg aan de vluchtelingencrisis van 2015.
Huidige situatie en veiligheidsproblemen
Het agentschap stelt dat de situatie in Syrië sinds de val van Assad in december 2024 ‘verbeterd maar onstabiel’ wordt genoemd, waarbij bepaalde delen nog steeds te maken hebben met ‘indiscriminate geweld’. Na de val in december hadden veel Syriërs verwacht dat de rust zou terugkeren. Echter, sectarische geweldsincidenten, waaronder doden onder Alawitische minderheid en Druzen in het zuiden, hebben het aantal slachtoffers op honderden gebracht.
Verschuivingen in veiligheidsstatus
Desalniettemin beschouwt het agentschap Damascus, de hoofdstad, nu als veilig. Daarnaast blijven twee andere groepen in Syrië in aanmerking voor vluchtelingenstatus: LGBTQ+ personen en Palestijnen die geen ondersteuning of bescherming meer ontvangen van de Verenigde Naties.
Herstel en terugkeer
Sinds de val van Assad in december zijn meer dan een miljoen mensen teruggekeerd naar Syrië, terwijl bijna twee miljoen binnenlands zijn teruggekeerd naar hun regio’s, volgens de Hoge Commissaris voor de Vluchtelingen van de Verenigde Naties.
